تاريخى ، قرآن نيز به روشنى اين واقعيت را اين‌گونه بازگو مىفرمايد : « و قرآن را به تفاريق نازل كرديم تا آن را با تأنى بر مردم بخوانى و و آن را به تدريج نازل كرديم » . « 1 » اين شيوه نزول مورد خرده‌گيرى دشمنان واقع شد و آنان مىگفتند : اگر قرآن وحى و از جانب خدا است ، چرا يكباره نازل نمىشود و نزول آن تدريجى مىباشد ؟ « 2 » و از طرفى هم قرآن صراحت دارد كه اين كتاب آسمانى در ماه رمضان ، در يك شب مبارك « شب قدر » نازل گشته است . « 3 » در اين كه ظهور اوليه اين آيات دلالت دارد كه قرآن يك باره و جملگى در آن ماه و آن شب نازل شده است ، ترديدى نيست . در كيفيت سازش ميان اين دو سخن ، ميان مفسرين و دانشمندان علوم قرآنى اختلاف نظر است ؛ زيرا به هر حال يكى از اين دو ، بايد تفسير و توجيه شود ، حال بايد ديد بهترين تفسير و توجيه كدام است ؟ برخى گفته‌اند كه قرآن در شب قدر ، يك باره به بيت المعمور يا بيت العزة كه در آسمان اول است نازل شده ، نه بر پيغمبر ؛ و سپس در طول مدت رسالت متفرقاً بر پيغمبر نازل گشته است . در حقيقت اينان

--> ( 1 ) . وَ قرآنَاً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلى النّاسِ عَلى مُكث وَ نَزَّلْناهُ تَنزيلا ، ( سوره اسراء ، آيه 106 ) . ( 2 ) . و قالَ الذينَ كفروا لَولا نُزِّلَ عليه القرآنَ جُملَةً واحدةً . . . ، ( سوره فرقان ، آيه 32 ) . ( 3 ) . شهرُ رَمضانَ الذى أُنزِلَ فيه القرآنُ ، ( سوره بقره ، آيه 185 ) ؛ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِى لَيلَةٍ مُّبَارَكَةٍ ، ( سوره دخان ، آيه 3 ) ؛ إنّا أنزلناهُ فى ليلةِ القدرِ ، ( سوره قدر ، آيه 1 ) .