2 - استطاعت بدنى در وجوب حجّ ، استطاعت بدنى نيز شرط است ؛ بنابراين حجّ بر بيمارى كه قدرت رفتن به حجّ را ندارد يا رفتن به حجّ براى او حَرَج و مشقّت زياد دارد ، واجب نيست ، هرچند استطاعت مالى داشته باشد . مسألهء 39 ) نايب گرفتن بر كسى كه استطاعت بدنى ندارد واجب نيست . هرچند مستحبّ است كسى را نايب را بگيرد و به حجّ بفرستد تا از طرف او حجّ بجا بياورد . مسألهء 40 ) اگر كسى در بين راه حجّ مريض شود به گونه‌اى كه نتواند اعمال عمره و حجّ تمتّع را بجا آورد ، هرگاه بخواهد به مكّه برود بايد در ميقات ، احرام عمرهء مفرده ببندد و اعمال را خودش - هرچند به صورت اضطرارى - يا به وسيلهء نايب بجا آورد و پس از تقصير ، از احرام خارج شود . مسألهء 41 ) كسى كه از سال‌هاى قبل مستطيع بوده و حجّ نرفته و فعلًا نيز به دليل بيمارى يا ناتوانى قادر به مسافرت با هواپيما نيست و غير از هواپيما وسيلهء ديگرى براى او فراهم نيست اگر اميد به بهبودى يا پيدا شدن راه ديگرى دارد نمىتواند نايب بگيرد و بايد خودش در وقت تمكّن به حجّ برود و گرنه بايد نايب بگيرد . چنين كسى چون به دليل استطاعت ، حجّ از قبل بر او مستقرّ شده ، هرگاه تا