السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
5
رساله توضيح المسائل (فارسى)
احكام تقليد « مسألهء 1 » بر هر مكلفى واجب است تكاليف شريعت اسلام را آن چنان كه متوجه او مىباشد انجام دهد . شرايط تكليف چند چيز است : الف - « بلوغ » ؛ نشانهء بالغ شدن دختر يا پسر يكى از سه چيز است : اوّل : روييدن موى زبر و درشت زير شكم و بالاى عورت . دوم : بيرون آمدن منى در خواب يا بيدارى . سوم : براى پسر تمام شدن پانزده سال قمرى - هر چند وقتى سيزده سال او تمام شد ، خوب است بنابر احتياط مستحب واجبات را بجا آورد و از كارهاى حرام اجتناب كند و زنهاى نامحرم نيز خودشان را از او بپوشانند - و براى دختر تمام شدن نه سال قمرى ، و اگر سن دختر معلوم نباشد و آبستن شود يا خونى ببيند كه صفات حيض را داشته باشد ، حكم مىشود كه قبلًا بالغ شده است . ب - « عقل » ؛ پس ديوانه تكليفى ندارد . ج - « توانايى انجام تكليف و اختيار » ؛ پس شخصى كه به طور كلّى از انجام وظايف خود عاجز است ، تكليفى ندارد . « مسألهء 2 » روييدن موى درشت در صورت ، پشت لب ، سينه و زير بغل و نيز درشت شدن صدا و مانند اينها نشانهء بالغ شدن نيست مگر اين كه ، انسان به واسطهء اينها به بالغ شدن خود اطمينان يابد . « مسألهء 3 » اگر پسرى به گمان اين كه فقط تمام شدن پانزده سال علامت بلوغ است به تكاليف خود عمل نكرده باشد ، و بعد بفهمد كه قبل از پانزده سالگى يكى از علائم بلوغ در او وجود داشته است ، بايد هر مقدار از نمازها و روزهها و اعمالى را كه