محجور نمود ، مگر اين كه عدم رشد يا جنون او ثابت شده باشد . آيا مراد از بلوغ ، همان بلوغ طبيعى ( آمادگى جسمى براى عمل زناشويى و حاملگى ) است يا بلوغ عقلى و رشد عقلانى ؟ و آيا مىتوان بين بلوغ در تكاليف فردى ( عبادات ) و بلوغ در روابط اجتماعى از قبيل معاملات و . . . تفاوت قائل شد ؟ پاسخ : بلوغ شرعى ( رسيدن به حد و سنّ تكليف ) براى پسر ، پانزده سال تمام قمرى و براى دختر ، نُه سال تمام قمرى است . در مورد نماز كه مشكلى وجود ندارد و در مورد امور مالى و معاملات ، رشد فكرى مناسب لازم است و در مورد ازدواج و توابع آن بهتر است رشد فكرى و جسمانى لحاظ شود ، اگر چه در بعضى از احكام ، رعايت آنها لازم است و در مورد روزه ، چنانچه باعث عسر و حرج ( مشقّت زياد ) باشد ، لازم نيست روزه بگيرد و اگر بتواند يك روز يا چند روز در ميان روزه بگيرد ، بايد آن روزها را روزه بگيرد و اگر توانست ، تا ماه رمضان سال آينده ، روزه‌هاى نگرفته را قضا نمايد و اگر نتوانست ، در سال‌هاى بعد قضا نمايد . در اجراى حدود الهى و مجازات ، اضافه بر بلوغ سِنّى ، رشد عقلى به حسب مورد و علم به حرمت نيز لازم است و با احراز اين شرايط ، جاى تخفيف نيست ، مگر اين كه خطر مرگ يا مرض شديد در بين باشد . در ساير موارد مىتوان تخفيف قائل شد ؛ ولى در حق‌ّالناس ، چنانچه مستند به او باشد ، ضامن است . [ 4 ] سؤال 4 : اگر منظور از پانزده سال در پسر و نُه سال در دختر ، سال قمرى است ، فرق آن با سال شمسى چيست ؟ پاسخ : پانزده سال قمرى ، حدود 164 روز كمتر از پانزده سال شمسى و نُه سال قمرى ، حدود 98 روز كمتر از نُه سال شمسى است . [ 5 ] سؤال 5 : آيا براى دختر از حيث بلوغ ، مىتوان بين عبادات و معاملات تفاوتى قائل شد ؟