مركز فقه الأئمة الأطهار (ع)
38
نشست هاى علمى مركز فقهى أئمه أطهار (ع) (فارسى)
مسئوليت نيست ؛ اين يكى از اصول حقوق جزا است كه جهل به قانون رافع مسئوليت نيست يعنى اگر كسى جاهل به قانون باشد و در دادگاه بگويد من جاهل بودم اين عذر رافع مسئوليتش نيست . علماى كنونى هم مىگويند بيان و اصل ، نه بيان صادر ! اگر شما بگوييد من نمىدانستم هيچ دادگاهى عذر شما را نمىپذيرد چرا كه جهل به قانون رافع مسئوليت نيست . آقاى سيد محمد باقر صدر در كتاب اصوليش تحت تأثير شعار حقوق مدرن ، قضيه قبح عقاب بلا بيان را منكر مىشود و اين اصل حق الطاعه را مطرح مىكند . حق الطاعه ترجمهء همين جهل به قانون است . علماى حقوق در تقرير جهل به قانون رافع مسئوليت نيست مىگويند شما كه در يك كشورى زندگى مىكنيد ، اصل بر اين است كه بايد مقيد به قوانين آن كشور باشيد . اگر قانونگذار قانونى را وضع و اعلام مىكند و طبقه مردم است كه از آن آگاهى داشته باشند و اين كه به آنها و اصل نشده است ، در جايى كه اعلام از سوى قانونگذار طبق روش قانونى انجام گرفته است مثل اين كه در روزنامهء رسمى منتشر شده باشد ، عذر محسوب نمىشود . اين حق الطاعه كه سيد محمد باقر مطرح كرده است حرفى است كه علماى حقوق روز مطرح كردهاند . مرحوم صدر در بسيارى از مسائل تحت تأثير همين مباحث قرار گرفته است ، حتى در فقه و در اين مباحث معاملاتى كه حاشيه بر منهاج است و حتى در مباحث حقوق خانواده و . . .