بايد آشنا به سيستم‌هاى حقوقى مقابل باشد همانطورى كه علامه حلى شيخ طوسى و آيت الله بروجردى آشنا بودند . نوشته‌هاى آيت الله بروجردى نشان مىدهد كه ايشان كاملًا آشنا بوده به مكتب‌هاى فقهى مالكى ، شافعى و . . . كه امروز در زمان ما آنها يك مكتب هستند و مكتب‌هاى ديگرى هم در دنيا هست كه در بحثهاى آينده خدمتتان عرض مىكنم . اين منهج مرحوم آقاى بروجردى يعنى فقه مقارن روشى است كه هر كس اين روش را دنبال كرده موفق بوده است . تفسيرى كه مرحوم آقاى بروجردى از اجماع داده است ، باز مختص خود آقاى بروجردى است . من عقيده دارم كه ايشان آغاز يك اجتهادى را در قم بنا نهاده كه تفسيرش در مصر شروع شد من امسال مصر بودم و يك هفته روى اين قضيه كار كردم ديدم تأثيرى كه مرحوم آقاى بروجردى در قم گذاشته ، اثرش در مصر هويدا شده است . بعد از كارى كه ايشان در قم كرده و روشى كه براى حوزهء قم و براى فضلاى قم طرح كرده كه فقه شافعى ، مالكى ، حنبلى و . . . را مورد توجه قرار دهند ، در مصر هم توجه به فقه جعفرى و . . . شده است . اين تأثيرى است كه از قم شروع شده و اين دامنهء گسترهء منهج اصولى قم است . البته بايد به نقاط مثبت و منفى توجه داشت . زمانى كه آقاى بروجردى در قم اين روش فقه مقارن را مطرح كرده است چنين روشى در حوزهء سامرا و نجف مطرح نبوده است يعنى مكتبهاى اصولى و مكتبهاى فقهى تطبيقى مطرح نمىشده است .