مركز فقه الأئمة الأطهار (ع)
31
نشست هاى علمى مركز فقهى أئمه أطهار (ع) (فارسى)
اين يك بعد كلامى ، يك بعد اصولى ، يك بعد فقهى و يك بعد فلسفى دارد . اين از ابتكارات كار ايشان در چند مسئله است . دومين جايى كه از ابتكارات تاريخى استفاده كرده است مبحث اعتبارات ماهيت در مبحث اطلاق و تقييد است . اينجاست كه مرحوم آيت الله العظمى بروجردى نشان داده وراى اين فقه و اصولى كه ارائه مىدهد از چه فلسفهء عميقى برخوردار بوده و كاملًا به مباحث فلسفى مسلط بوده ، نه اينكه يك درس مختصرى از حاجى سبزوارى بگيرد ، بعد شاگردان از استادشان بگيرند ، آقاى نائينى و آقا ضياء عراقى فلسفه را از آقاى آخوند كرفتهاند كه آخوند هم از حاجى سبزوارى و شيخ گرفته است . اما آقاى بروجردى در اصفهان از فلاسفهء بزرگ فلسفه آموخته است مثل جهانگيرخان كه فيلسوفى عظيم و حكيمى نام آور بود . در مبحث اعتبارات ماهيت كه در مسئلهء اطلاق و تقييد است ، به قدرى زيبا و علمى سخن گفته است كه به نظر بنده حاجى سبزوارى در منظومه چنين تقريرى نكرده است . اين نظريه را به مرحوم آقاى مطهرى گفتم و ايشان هم تأييد كرد . اين تقريرى كه آقاى بروجردى از اعتبارات ماهيت كرده كه دو نوع است : كار ذهن است يا كار خارج . اين تحليل از ابتكارات آقاى بروجردى است و به نظر بنده خود حاجى هم در منظومه به اين زيبايى نگفته است و بعد از حاجى مثل آقا ميرزاى قمشهاى و يا آقا على مدرس زنوزى و ديگران بيان نكرده اند ، خيلى هم دنبالش بودم كه