توسط معصومين عليهم صلوات اللَّه مطرح شده و با بيان « علينا إلقاء الاصول وعليكم التفريع » « 1 » صحاب‌شان را به استنباط احكام شرعى از اين اصول ترغيب نموده‌اند . بخشى از اين كليات به « قواعد فقهيه » معروف گرديده و مورد توجّه فقها قرار گرفته و كتاب‌هاى مستقلّى در تبيين آن‌ها نگاشته شده است . علم فقه نيز به مانند ديگر علوم از رشد فزاينده‌اى برخوردار است ؛ چه بسا در ذخايرى كه از سلف صالح به دستمان رسيده است ، شاهد كتابى باشيم كه جامع كثيرى از قواعد فقهى است و حال آن‌كه آيندگان همان حجم را ، تنها به بررسى يك قاعده فقهيه اختصاص داده‌اند ، نكات ابهام را از آن زدوده و به تحقيق و پژوهش در موارد نياز پرداخته‌اند . مركز فقهى ائمه اطهار عليهم السلام كه در سال 1376 هجرى شمسى به امر مرجع عاليقدر شيعه مرحوم آيت اللَّه العظمى فاضل لنكرانى قدس سره تأسيس شده و پس از ارتحال معظّم له نيز به حمد اللَّه به فعاليت‌هاى خود طبق وصيّت ايشان با قوّت هرچه بيشتر ادامه مىدهد ، يكى از مسؤوليت‌هاى مهم خويش را نشر تحقيقات و پژوهش‌هاى نوين فقهى مىداند . پژوهشى كه پيش رو داريد درس‌هاى خارج قواعد فقهيه استاد حوزه علميه قم ، حضرت آيت‌اللَّه آقاى حاج شيخ محمّد جواد فاضل لنكرانى « دام ظلّه » پيرامون قاعده‌ى معروف « ضمان يد » است كه آن را فقيهانه مورد كنكاش علمى قرار داده ، و در تبيين اين قاعده ، به نكات بديعى پرداخته‌اند كه در آثار پيشينيان كمتر به چشم مىخورد . اين بحث ، محصول درس‌هاى معظّم‌له در ماه مبارك رمضان است كه پس از پياده شدن از نوار در مركز فقهى ائمه اطهار عليهم السلام و تكميل برخى از مباحث توسّط معظّم له ، به همّت برادر ارجمند جناب حجة الاسلام والمسلمين آقاى سيّد جواد حسينىخواه « دامت تأييداته » و به قلم شيواى ايشان پس از تحقيق و تخريج

--> ( 1 ) . محمد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 27 ، ص 62 ، ح 52 .