تقرير بحث الشيخ فاضل اللنكراني لسيدجواد حسينى خواه

205

قاعده فراغ وتجاوز (فارسى)

تنبيه ششم تنبيه ششم‌بررسى اعتبار دخول در غير در قاعده فراغ و تجاوز از ديگر مباحث مهمّ در اين قاعده آن است كه در جريان هر كدام از اين دو آيا علاوه بر صدق عنوان تجاوز از شيىء و يا فراغ از شيىء ، دخول در غير نيز معتبر است يا آن كه اين مطلب در قاعده تجاوز معتبر است ولى در قاعده فراغ معتبر نيست و يا اين كه در هيچ كدام از دو قاعده ، اين عنوان شرطيّت ندارد ؟ و آيا اين نزاع ، يك نزاع واقعى و معنوى است يا اين كه لفظى و بدون اثر است ؟ در اين بحث ، چنان‌چه قاعده فراغ و قاعده تجاوز را قاعده‌اى واحد بدانيم ، لازم است مجموع روايات را در يك نظر واحد بررسى نمائيم و ملاحظه كنيم آيا از مجموع روايات ، قيد دخول در غير استفاده مىشود يا خير ؟ امّا اگر اين دو قاعده را دو قاعده مستقل از يكديگر بدانيم ، لازم است روايات هر كدام را به صورت مستقل مورد دقّت قرار دهيم ؛ و چنان‌چه اين روش را دنبال نمائيم ، از بررسى فرض اوّل بىنياز خواهيم شد . بنابراين ، اشكال بر محقّق نائينى رحمه الله وارد است كه با اين كه ايشان از مجموع روايات وارده در اين بحث يك كبراى مجعول كلّى به دست آورده و به وحدت اين دو قاعده معتقد