يعنى شارع اعمال وضو - غسلتان و مسحتان - را سبب قرار داده است براى اثرى به نام طهارت ؛ امّا اثرى كه در نماز وجود دارد - دورى از فحشا و منكر و قرب به خداوند - اثرى تكوينى است ؛ و اين رابطه در آن‌جا نيست . بنابراين ، بين اين دو اثر تفاوت است و شما نمىتوانيد اثر وضو را با ساير عبادات مثل نماز مقايسه كنيد . به نظر مىرسد اين پاسخ ايشان نيز تكّلفى بيش نيست ؛ چرا كه اوّلًا ، در عبارت مرحوم شيخ قرينه‌اى وجود ندارد كه مراد از اثر ، خصوص اثر شرعى وضعى است و نه اثر تكوينى ؛ و ثانياً ، بر فرض پذيرش اين مطلب ، و اين كه فرض كنيم مرحوم شيخ اين فرق را گذاشته است ، اشكال ديگرى به ايشان وارد مىشود كه شما چرا بين اثر شرعى و اثر تكوينى فرق مىگذاريد ؟ زيرا ، در اثر تكوينى نيز طبق قاعده « الواحد لا يصدر إلّامن الواحد » بايد بگوييم اگر مسبّب واحد باشد ، كشف از آن مىكند كه سبب نيز واحد است ؛ و در هر صورت ، وجهى براى فرق بين اثر شرعى و اثر تكوينى نيست . و اساساً محقّق عراقى رحمه الله در اشكال به مرحوم شيخ مىفرمايد اين دليلى كه شما آورده‌ايد ، دليل نيست و در نتيجه ، ادّعاى شما بدون دليل مىشود . بنابراين ، نتيجه اين مىشود كه اشكالات مرحوم محقّق عراقى بر نظريه شيخ اعظم رحمه الله وارد است ؛ و دليل ايشان مخدوش و غير قابل قبول است . لذا ، وجوه جمع ديگرى براى صحيحه و موثّقه بيان شده است كه در ادامه بر بررسى آن‌ها مىپردازيم . بررسى ديگر وجوه جمع بين صحيحه و موثقه وجه جمع دوّم : وجه جمع دوّمى كه بين صحيحه زراره و موثّقه ابن ابى يعفور بيان شده ، اين است كه در اين‌جا جمع دلالى امكان ندارد ؛ به همين جهت ، گفته‌اند : روايت موثقه مخالف ، با عامّه و روايت صحيحه موافق با عامّه بوده و از روى تقيّه صادر شده است . بنابراين ، به موثّقه اخذ مىشود و روايت صحيحه كنار گذاشته مىشود . اين وجه جمع به نظر صحيح نيست ؛ چرا كه اگر همه عامّه متّفقاً قول واحدى را مىگفتند ، اين وجه امكان داشت ؛ ليكن در بين عامّه نيز اقوال مختلف است ؛ و بنابراين ، صحيح نيست كه روايت صحيحه‌ى زراره بر تقيّه حمل شود .