فيض كاشانى رحمهما الله مىگويند : آب قليل به مجرّد ملاقات انفعال پيدا نمىكند . « 1 » از جمله رواياتى كه مرحوم فيض براى ادّعاى خود به آن استدلال كرده ، همين روايتى است كه بيان شد و مىفرمايد : اگر آب قليل به مجرّد ملاقات با نجاست انفعال پيدا كند ، ازالهء خَبَث به وسيله آن در هر صورتى ممكن نبود . « 2 » امّا مشهور مىگويند : از آنجا كه در مقابل اين روايت ، روايات زيادى وجود دارد كه دلالت بر انفعال آب قليل مىكنند « 3 » ، و هم‌چنين اين روايت موافق با عامّه است ، بنابراين ، بايد بر تقيّه حمل شود . « 4 » در مورد تقيّه بودن روايت بايد گفت : اگر امام عليه السلام در روايتى حكمى را بيان فرمودند و تعليلى نيز براى آن ذكر نمودند ، قابليّت حمل بر تقيّه را ندارد ؛ چه آن كه تقيّه اقتضا دارد امام عليه السلام حكمى را به حسب ظاهر با نظر عامّه بيان كنند ؛ نه اين كه حكم را بيان و معلّل به آيهء شريفه‌اى كنند كه دلالتش در نزد جميع ظاهر است . بنابراين ، به نظر مىرسد در اين مورد ، حمل روايت بر تقيّه صحيح نبوده و يا حدّاقل بسيار ضعيف است . احتمال دوّم : برخى ديگر از بزرگان فرموده‌اند : كلمهء « قليل » در اين روايت به معناى اصطلاحىاش - يعنى : آب قليل در مقابل آب كرّ - نيست ؛ بلكه به معناى لغوى - در مقابل كثير - استعمال شده است ؛ بنابراين ، منظور آب كمى بوده كه شامل يك كرّ و يا دو كرّ مىشود ؛ در نتيجه روايت در مورد خصوص آب قليل نمىباشد . « 5 »

--> ( 1 ) . العلّامة الحلّى ، مختلف الشيعة ، ج 1 ، ص 13 ؛ محمّد محسن الفيض الكاشانى ، مفاتيح الشرائع ، ج 1 ، صص 85 - 81 و كتاب الوافى ، ج 6 ، صص 21 و 22 . ( 2 ) . مفاتيح الشرائع ، ج 1 ، ص 82 . ( 3 ) . براى اطلاع از اين احاديث ، رجوع شود به كتاب شريف وسائل الشيعة ، جلد اوّل ، ابواب ماء المطلق . ( 4 ) . آقارضا همدانى ، مصباح الفقيه ، ج 1 ، ص 74 . ( 5 ) . السيّد ابوالقاسم الموسوى الخوئى ، موسوعة الإمام الخوئى ، التنقيح فى شرح العروة الوثقى ، كتاب الطهارة ، ج 2 ، ص 125 .