نقد و بررسى استدلال به آيه با پنج وجه مىتوانيم بر استدلال به اين آيه پاسخ بگوييم . وجه اوّل : اين كه مىگويند : حذف متعلق دلالت بر عموم دارد ، پشتوانه و مستندى ندارد و از مشهوراتى است كه اصل و ريشه‌اى نداشته و ادّعايى است بدون دليل ، كه در استعمالات عرب ، موارد نقض فراوانى براى آن وجود دارد . وجه دوّم : در مواردى كه حكمى كلّى بيان مىشود و متعلّق آن محذوف است ، بايد از راه قرينهء مناسبت حكم و موضوع ، ببينيم متعلّق چيست و مناسبات كلامى و قرائن عرفى چه اقتضايى را دارد . به عنوان مثال ، در آيهء شريفهء : « إِنَّمَا الْخَمْرُوَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوه » « 1 » قرائن اقتضا مىكند كه شرب را در تقدير بگيريم و بگوييم دستور به اجتناب از شرب خمر داده شده است . در اينجا نيز قرينهء تناسب حكم و موضوع اقتضاء مىكند كه مراد از حفظ فرج آن باشد كه از لمس و نگاه و وطى غير شوهر حفظ شود ، نه اينكه به جهت حذف متعلّق حفظ در « يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنّ » افادهء عموم كند و شامل هر نوع حفظى باشد . بنا بر اين ، به قرينهء مناسبت حكم و موضوع ، آيهء شريفه دلالت دارد بر حفظ فرج از لمس و نظر و وطى و امثال آن ، و هيچ دلالتى بر مطلق حفظ ندارد . وجه سوّم : بر فرض كه اين آيه دلالت بر عموم كند ، اثبات وجوب حفظ براى مقام بحث ما به وسيلهء آن ، تمسّك به عام در شبههء مصداقيّه

--> ( 1 ) . المائدة ( 5 ) : 90 .