خارج شده و راه‌هاى غير طبيعى نيز پيدا كند ، به طورى كه باردارى و توليد نسل ، براى كسانى كه نمىتوانند يا نمىخواهند از راه طبيعى بارور شوند ، با بهره گيرى از امكانات و ابزار مختلف ، امرى كاملا ممكن شده است . بنابر اين ، « تلقيح مصنوعى » عبارت است از پيوند دادن ميان اسپرم مرد و تخمك زن ، از طريق آلات پزشكى و يا هر وسيلهء ديگر ، غير از مقاربت و نزديكى جنسى ، به منظور بارورى و توليد نسل . تلقيح مصنوعى به دو شكل كامل و ناقص انجام مىشود . تلقيح مصنوعى كامل آن است كه پرورش و انعقاد اسپرم مرد و تخمك زن در داخل دستگاه صورت گيرد ، كه در اين صورت طفل متولد شده را كودك آزمايشگاهى مىنامند . تلقيح مصنوعى ناقص از طريق جايگزينى مصنوعى اسپرم در داخل رحم صورت مىگيرد ، تا همه يا بخشى از مراحل پرورش جنين در داخل رحم انجام پذيرد . در اين نوشتار هر گونه لقاح غير طبيعى ميان اسپرم مرد و تخمك زن ، براى باردارى را « تلقيح مصنوعى » ناميده‌ايم . بنابر اين ، اگر اسپرم مرد يا تخمك زن را به وسيلهء داروهاى خوراكى يا استعمال خارجى تقويت كنند ، تا لقاح آن دو بهتر صورت گيرد ، ديگر بدان تلقيح مصنوعى گفته نمىشود و از دامنهء اين بحث خارج است ؛ چه مسألهء جواز تقويت اسپرم يا تخمك به وسيلهء دارو ، مورد نزاع و اختلاف فقهاء نيست و همهء فقهاء جواز آن را مورد تصريح قرار داده‌اند . آنچه محل بحث و نزاع ميان فقهاء است ، لقاح به شيوهء غير طبيعى مىباشد ،