زمان ما مطرح است ، و زن رحم خود را در اختيار قرار مىدهد تا جنين ديگرى را در آن قرار دهند ، از مصاديق اين آيه شريفه خواهد بود و حرام مىباشد « 1 » . 3 . مقصود از ماوراء ذلك تمتّع طرفينى است يا خير ؟ ممكن است گفته شود : با توجه به صدر آيه ، مىفهميم كه مراد از « ماوراء ذلك » آنجاست كه تمتّعِ از فرج طرفينى باشد و آيه ، جايى را كه زن يا مرد خودش با خودش كارى انجام دهد ، شامل نمىشود . در جواب مىگوييم : اين استفاده درست است ، امّا ملاحظه بفرماييد كه در لعب به فرج نيز مرد يا زن با خود به گونه‌اى رفتار مىكند كه براى خود به طور مجازى طرف مقابلى را ترسيم كند . زنى كه با آلتى مصنوعى با فرج خود ملاعبه كند ، در واقع مقاربت طرفينى صورت داده ، امّا به طور مجازى . شاهد اين مطلب نيز فرمايش امام عليه السلام در روايت مزبور و غير آن است كه استمناء كننده را بسان كسى معرفى مىكند كه با خودش نكاح كرده است . در همين زمينه در روايتى از كتاب شريف كافى آمده است : سَأَلْتُهُ عَنِ الدَّلْكِ ، قَالَ : نَاكِحُ نَفْسِهِ ، لَاشَيْءَ عَلَيْهِ « 2 » . از حضرت دربارهء دلك - يا استمناء - سؤال كردم ، فرمودند : كسى است كه با خودش نكاح كرده است و چيزى بر او نيست .

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 137 . ( 2 ) . الكافي 5 : 540 ، باب الخضخضة ، حديث 2 .