دانشگاه براى صحبت كردن دعوت شده بودند ، از من هم خواستند كه به مناسبتى صحبت كنم ، در آنجا گفتم : برادران دانشجو ! من مىخواهم واقعيتى را بدون تعصب براى شما بگويم و براى آن دليل هم اقامه مىكنم . آن واقعيت اين است كه ما اگر از جنبه هاى معنوى علوم حوزوى بگذريم و روى نفس علوم خودمان تكيه كنيم ، محكم و دقيق معتقديم كه هيچ علمى از علوم عالَم در هر رشتهء فنى و تخصصى ، با اين توسعه اى كه دايره علوم پيدا كرده ، از نظر طول زمان ، دقت ، عمق ، لزوم پشتكار ، فعاليت و از نظر مشكل بودن ، به علم فقه نمىرسد . اگر يك نفر از شما بخواهد پزشك شود ، براى تخصصِ در طبّ چقدر وقت لازم دارد ؟ بالاترين زمانى كه براى رسيدن به دكتراى در طبّ صرف مىشود ، دوازده سال براى رسيدن به ديپلم ، هفت سال هم براى دانشگاه و چهار سال هم براى دوره تخصصّى صرف شود ، مجموعاً بيست و سه سال مىشود . اما اگر يك طلبه بخواهد به مقام اجتهاد برسد بعد از اين‌كه دوازده سال ديپلم را گذراند ، اگر از استعدادكافى برخوردار باشد و ناراحتى هاى اقتصادى و مسايل مختلف گريبان او را نگيرد و مشكلاتى براى او پيش نيايد حداقل بيست و پنج سال وقت لازم است تا به اجتهاد برسد ، ده سال بايد سطوح را بخواند ، حداقل پانزده سال هم در فقه و اصول زحمت بكشد - آن هم با شرايط خاصّ - تا به درجهء اجتهاد و فقاهت نايل شود . كجاى عالَم چنين علمى وجود دارد كه براى رسيدن به مرحله تخصصّ درآن ، تازه بعد از رسيدن به ديپلم ، 25 سال وقت لازم داشته باشد . والسلام عليكم و رحمهء الله وبركاته