الشيخ فاضل اللنكراني

309

اخلاق فاضل (فارسى)

بردن حوزه ها نقشه و طرح داشته‌اند . در گذشته ، طاغوت برنامهء خود را با فجيع‌ترين و بدترين وضعيت پياده مىكرد ، امروز هم عده اى از روشنفكرهايى كه در باطن با اسلام مخالفند و نمىتوانند مخالفت خود را در ظاهر مطرح كنند ، حملهء خود را متوجه فقها و روحانيت مىكنند . اين برنامه‌ريزىها و دشمنىها بهترين دليل براى اين است كه كار و مقام علمى علما و روحانيت - كه فقاهت است - بسيار پر ارزش است . از طرفى هم متأسفانه برخى اشخاص - كه ادعاى بعضى از مقامات علمى را هم دارند - يا حتى برخى از طلاب كه در اول راه يا نيمهء راه بوده و هنوز معناى فقاهت را درك نكرده‌اند و حتى مزهء آن را نچشيده‌اند - اگر حمل بر صحت كنيم ، به علت جهل و ناآگاهى - به خود اجازه مىدهند در رابطه با اين امر مهم ، سخنرانى كرده يا قلم‌فرسايى كنند . چند سال پيش ، در سمينارى كه در مدرسهء فيضيه برگزار شد و جمعى از دانشجويانِ دانشگاه هاى تهران در آن حضور داشتند ، صحبت كردم . در آنجا به صورتى كه مورد تأييد همهء حاضران بود اثبات كردم كه مشكل‌ترين علم ميان علوم ، همين علمى است كه ما طلبه ها مشغول تحصيل آن هستيم و دليل آن بسيار روشن و بارز است ؛ چقدر وقت لازم است تا يك طلبهء خوش استعداد كه همواره مشغول درس و بحث باشد به مرحلهء اجتهاد برسد ؟ ! آيا امكان دارد كسى كمتر از بيست و پنج سال به اجتهاد برسد ؟ ! اگر در تاريخ ديده ايد فلان شخصيت در سن پانزده سالگى مجتهد شده به اين دليل است كه در آن دوران رسيدن به درجهء اجتهاد خيلى آسان بوده است ، علاوه اين كه بعضى اشخاص نبوغ خاصى داشته‌اند كه در آن سن كم به مرحلهء اجتهاد رسيده‌اند و گرنه معمولًا كسى دركمتر از بيست و پنج سال نمىتواند به مرحلهء اجتهاد برسد ؛ ولى در علوم جديد ، شخص پس از دورهء دبيرستان بعد از هفت الى هشت سال درس خواندن ، به مرحلهء دكترا مىرسد . در كدام مقاله ، مجله و رسانه شنيده‌ايد كه مثلًا فلان علم ، بيست سال وقت لازم دارد ؟ ! اين علمى كه من و شما با آن سر و كار داريم مشكل‌ترين علوم عالَم است و اين به خاطر ارزش و اهميت اين علم و ارتباطى است كه با آخرين قانون الهى دارد . در تفسير يك قانون اساسى كه خود بشر وضع مىكند ، كارشناسان دچار هزار