درس چهل و هشتم « 1 » حضور و جدّيت در درس حضور و غياب در درس ، مربوط به احساس مسئوليتى است كه منِ طلبه دارم . من گاهى حالم هيچ مساعد نيست ؛ ولى در عين حال فكر مىكنم كه با تعطيل شدن يك جلسه ، پانصد ساعت - كمتر يا بيشتر - وقت از مجموع طلاب از بين مىرود . تا ضرورت خيلى مهمى در كار نباشد حاضر به تعطيلى درس نيستم ، « 2 » البته

--> ( 1 ) . اين درس در جلسهء « بيست و پنجم » و « دويست و نود و هشتم » درس خارج اصول معظم له ايراد گرديده است . ( 2 ) . در ايام تحصيل ، يكى از نزديكان مرحوم آيت الله العظمى فاضل لنكرانى ( ره ) دار فانى را وداع گفت كه معظم‌له حاضر به تعطيلى درس به اندازهء معمول آن هم نشدند و پس از حضور در درس چنين فرمودند : روى موازين عرفيه به جهاتى كه بين مردم مرسوم است ، ما نبايد به اين زودى در درس و بحث شركت كنيم ؛ ولى از يك طرف حتى فكر هم نمىكنم كه ثواب اين درسها از اين مجالس ترحيم كمتر باشد ، بلكه قطعاً بيشتر است . ثواب اين درس را از طرف خودم و شما ، به روح اين علويه اهدا مىكنيم . اين موانع درسى براى ما فراوان است . اين كه مىگويند : « لكلِّ شَىءٍ آفَهٌ وَ لِلعِلمِ آفاتٌ » واقعاً مطابق با واقع است . شما ببينيد براى اين كه انسان بتواند در يك جلسهء درس شركت كند بايد صدها شرايط جمع شود . طبعاً چنين جلسه‌اى كه بر اجتماع صدها شرط توقف دارد ، با توجه به اين كه خدمتى به اسلام و روحانيت است ، بايد خيلى ارزش داشته باشد . من تا حدى كه برايم امكان داشته باشد سعى مىكنم درس تعطيل نشود ، روى اين جهت بود كه آمديم خدمت شما و از همهء شما برادران هم‌كه لطف و محبت كرديد خيلى تشكر مىكنم . اميدوارم خداوند متعال عاقبت همه را ختم به خير كند - ان شاء الله تعالى - . ( جلسهء يكصد و هشتاد و دوم درس خارج اصول )