الشيخ فاضل اللنكراني
231
اخلاق فاضل (فارسى)
اينكه در روايت آمده است : « وَإِنَّ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ » مراد هم از نظر علمى و هم از نظر عملى است ؛ بنابراين ، ما به عنوان عالمان دين ، علاوه بر اينكه بايد با قرآن و كتاب خداى متعال آشنايى كامل داشته باشيم « 1 » و روى فهم معانى و معارف آن دقّت لازم و كافى را به كار گيريم ، « 2 » مىبايست با قرآن رابطه برقرار كرده ، و آن را در صحنهء عملىِ زندگىِ خود وارد سازيم و در مورد عمل به آن همّت لازم را به كار بنديم . « 3 »
--> ( 1 ) . أَقْبَلَ النَّاسُ عَلَى عَلِىٍّ ( ع ) فَقَالُوا : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ! أَنْبِئْنَا بِالْفَقِيهِ قَالَ : نَعَمْ أُنْبِئُكُمْ بِالْفَقِيهِ حَقَّ الْفَقِيهِ . . . وَ لَمْ يَدَعِ الْقُرْآنَ رَغْبَهءً إِلَى غَيْرِهِ أَلَا لَا خَيْرَ فِى قِرَاءَهءٍ لَا تَدَبُّرَ . ( مشكاهء الأنوار ، فصل 8 ، ص 132 ) مردم نزد حضرت على ( ع ) آمدند و گفتند : اى أميرمؤمنان ! فقيه را به ما بشناسان ، فرمود : بلى ، فقيه حقيقى را به شما مىشناسانم ، فقيه واقعى كسى است كه : . . . و قرآن را - به خاطر گرايش به غير قرآن - ترك نمىكند ، بدانيد كه در قرائتى كه تدبّر در آن نيست خيرى نيست . ( 2 ) . عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ( ع ) : الْقُرْآنُ عَهْدُ اللَّهِ إِلَى خَلْقِهِ فَقَدْ يَنْبَغِى لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنْ يَنْظُرَ فِى عَهْدِهِ وَ أَنْ يَقْرَأَ مِنْهُ فِى كُلِّ يَوْمٍ خَمْسِينَ آيَهءً . ( الكافى ، ج 2 ، باب فى قراءته . ص 609 ) حضرت صادق ( ع ) فرمودند : قرآن مجيد سفارشنامهاى است كه از سوى خداوند به مردم ابلاغ شده است . پس شايسته است كه مسلمان در اين نامهء سفارشى بنگرد و بينديشد و هر روزه پنجاه آيه از قرآن تلاوت كند . ( 3 ) . عن أميرالمؤمنين ( ع ) : وَ اللَّهَ اللَّهَ فِى الْقُرْآنِ لَا يَسْبِقُكُمْ بِالْعَمَلِ بِهِ غَيْرُكُم . ( نهج البلاغه ، و من وصيته للحسن و الحسين ، ص 421 ) خدا را ! خدا را ! دربارهء قرآن ، مبادا ديگران در عمل كردن به دستورات قرآن از شما پيشى گيرند . عن أميرالمؤمنين ( ع ) : حْسِنُوا تِلَاوَهءَ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ أَنْفَعُ الْقَصَصِ وَ اسْتَشْفُوا بِهِ فَإِنَّهُ شِفَاءُ الصُّدُور . ( تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ، تلاوهء القرآن ، ص 112 ) قرآن را نيكو بخوانيد و قرائت شما با تأمّل و تدبّر باشد و بر اينكار مواظبت شود ، به درستى كه قرآن سودمندترين حديث و گفتگو است و از آن طلب شفا كنيد و به آن عمل كنيد كه آن شفاى سينهها است . تلاوت يعنى قرائت همراه با طمأنينه به طورى كه حروف و كلمات ، واضح و شمرده پشت سر هم ادا گردد . اين گونه قرائت هم براى شنونده قابل درك است كه مىتواند در معناى كلام بينديشد و هم براى قارى كه با تدبر در معانى ، قلب خود را صيقلى سازد . اين دستور تلاوت - مانند تلاوت ادعيه - به مسلمانانِ عربى زبان صادر شده است كه ضمن تلاوت در معانى دعا و قرآن بهتر تدبر كنند و قهراً مسلمانان غير عرب را شامل نمىشود ، بلكه مسلمانان غير عرب بايد علاوه بر تلاوت متن آيات قرآن به تلاوت ترجمههاى قرآن و ادعيه نيز بپردازند و گرنه لقلقهء زبانى بيش نخواهد بود . بديهى است در مواردى كه بايد قرآن و دعا در نماز تلاوت شود ، متن قرآن و دعا تلاوت مىشود نه ترجمهء آن . منتها افراد غير عرب بايد پيش از تلاوت با معناى قرآن و ترجمهء آن آشنا شوند .