الشيخ فاضل اللنكراني
177
اخلاق فاضل (فارسى)
درس بيست و پنجم « 1 » روش موعظه قَالَ الامامُ العَسكَرى ( ع ) : « مَنْ وَعَظَ أَخَاهُ سِرّاً فَقَدْ زَانَهُ وَ مَنْ وَعَظَهُ عَلَانِيَهءً فَقَدْ شَانَه » . « 2 » در فرهنگ اسلامى مانند قرآن و روايات بر موضوع پند و نصيحت و موعظه سفارش شده است . و براى آن قيود و شرايطى نيز قرار داده شده است . حضرت امام عسكرى ( ع ) در اين روايت مىفرمايد : هركس برادر مؤمن خود را در خلوت و به دور از ديد ديگران موعظه كند او را وزين ساخته و از سبك شدن او جلوگيرى كرده است ؛ اما اگر او را در حضور ديگران و به صورت آشكار موعظه و نصيحت كند به او اهانت كرده و مقام او را پايين آورده و چهرهء بدى به او پوشانده است . بنابراين ، تبليغ ، هدايت ، موعظه و نصيحت نيز بايد در شرايطى انجام گيرد كه نه تنها شخصيتها حفظ شود و هيچ اهانتى از آن برداشت نشود ؛ بلكه به عكس ، ضمن اينكه هدايت و موعظه و نصيحت تحقق پيدا مىكند به طرف مقابل شخصيت ببخشد ؛ يعنى هم موعظه شود و هم به او ارزش داده شود ؛ امّا اگر در كنار موعظه ، شخصيت طرف خرد شود ، چنين موعظهاى علاوه بر اينكه مذموم است ، معلوم نيست نقش و اثرى هم
--> ( 1 ) . اين درس در جلسهء نهم خارج اصول بحث قطع ايراد گرديده است . ( 2 ) . تحف العقول ، ص 486 .