الشيخ فاضل اللنكراني
118
اخلاق فاضل (فارسى)
شما مؤثر است ؟ ! اگر شما هم همين روش را در جامعه پياده كنيد اثر بسيار شايستهاى خواهد داشت . « 1 » براى نمونه ، حالاتى را از مرحوم آيت الله آقاى حاج شيخ ابو القاسم قمى كبير ( ره ) نقل مىكنند كه نشان مىدهد اين مرد ، تجسّم تقوا و فضيلت بوده است . يكى از خصوصيات ايشان اين بوده كه همه كارهاى شخصى خودش را خودش انجام مىداده و اين مرد ميان قمىها در اين جهت ضرب المثل شده است . قمىها نقل مىكنند كه درآن زمان مردم در فصل تابستان براى آب خنك از آبانبار استفاده مىكردند ، شايد اين آب انبارها حدود چهل پله داشت كه بايد پايين بروند تا بتوانند يك كوزهء آب خنك را بالا بياورند و براى استفاده به منزل ببرند . از خصوصيات اين مرد اين بوده كه با آن كهولت سن و مقام علمى ، خودش اين كوزه را دست مىگرفته و از اين پلهها پايين مىرفته و كوزه را پر مىكرده و به خانه مىبرده است و اگر كسى هم مىخواسته به ايشان كمك كند ، از پذيرفتن كمك او امتناع مىكرده است . يكى ديگر از حالات ايشان اين بود كه از هيچ كاسبى توقّع نداشت براى او خصوصيّتى قائل شود ؛ مثلًا اگر براى خريد به مغازهء قصابى مىرفت از او مىخواست همان گونه كه به يك فقير ناشناس گوشت مىفروشد ، به او گوشت بدهد ، اگر گوشت بهترى مىداد ، نمىپذيرفت . اين مسائل با اينكه خيلى هم جزيى است ؛ ولى به ميزان بسيار بالايى در روح مردم اثر بسزايى مىگذارد ؛ به طورى كه بيش از پنجاه و چند سال از فوت اين مرد بزرگ مىگذرد ، هنوز حالاتش ميان مردم نقل مىشود . امام باقر ( ع ) در ادامهء روايت مىفرمايد : « إِنَّ الْمُؤْمِنَ مَعْنِىٌّ بِمُجَاهَدَهءِ نَفْسِهِ . . . . » . يكى از اهداف و مقاصد مهم مؤمن اين است كه هميشه در حال مجاهده ، جنگ و نزاع با نفس خود است و هدف او از اين مبارزه آن است كه بر نفس خود و هواهاى نفسانىاش غلبه پيدا كند ؛ ولى هميشه در جبههها و نبردها پيروزى نصيب او
--> ( 1 ) . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ( ص ) : خَيْرُكُمْ مَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ وَ أَفْشَى السَّلَامَ وَ صَلَّى وَ النَّاسُ نِيَام . ( خصال ، ج 1 ، ص 91 ) بهترين شما كسى است كه سفرهء اطعامش باز باشد و بلند سلام كند و [ در دل شب ] كه مردم خوابيدهاند نماز گزارد .