الشيخ فاضل اللنكراني
516
جامع المسائل (فارسى)
مادرش خطر جانى داشته باشد يا مستلزم ضرر ، يا درد غير قابل تحمل باشد ، اسقاط مانعى ندارد . و نسبت به ديهء آن با پدر جنين مصالحه شود ، يا وى مباشر سقط را برئ الذمه و حلال كند . سؤال 1949 : اين جانب داراى سه فرزند هستم و به خاطر ضعف و ناتوانى جسمى و سختى معاش ، بچه چهارمم را كه هنوز نطفه و حدود 35 روزه بود ، سقط كردم . فعلا فهميدهام گناه كردهام و مىگويند : ديه ، هم مديون مىباشم . لطفا بفرماييد : چه وظيفهاى دارم و بايد چه كنم ؟ جواب : شما گناه بزرگى مرتكب شدهايد و بايد فورا توبه كنيد . و ديهء جنين در فرض سؤال ، 20 دينار ، يعنى 15 مثقال 24 نخودى طلاى سكه دار است و چنانچه مباشر سقط ، مادر يا پزشك بوده ، ديهء آن به پدر جنين مىرسد . سؤال 1950 : ماده 91 قانون تعزيرات كه به تأييد فقهاى شوراى نگهبان رسيده و لازم الاجرا مىباشد ، مقرر مىدارد : « اگر زن حامله براى سقط جنين به طبيب و يا قابله مراجعه كند ، و طبيب هم عالما و عامدا مباشرت به اسقاط جنين كند ، ديهء جنين به عهدهء اوست . و اگر روح در جنين دميده باشد ، بايد قصاص شود . و اگر او را به وسايل اسقاط جنين راهنمايى كند ، به شش ماه تا سه سال حبس محكوم مىشود . » نظر به اين كه فقهاى شيعه در مورد جنين بين حلول روح و غير آن فرقى قائل نيستند و در هر حال سقط جنين ، موجب ثبوت قصاص نمىشود ؛ آيا ماده قانونى مذكور منطبق با شرع مىباشد يا خير ؟ در صورت منفى بودن ، با توجه به عدم مخالفت شوراى نگهبان با آن ، تكليف قاضى در صدور حكم چيست ؟ جواب : بلى ، اسقاط جنين گرچه بعد از ولوج روح موجب قصاص نمىشود ، و فقط ديه دارد . و قاضى اگر خود مجتهد جامع الشرائط است ، به نظر خود عمل كند . و گرنه تابع نصب است . سؤال 1951 : شخصى زن حامله را كشته و بچهء او هم تلف شده است ، آيا قاتل علاوه بر ديهء زن ، بايد ديهء بچهء او را نيز بدهد ، يا يك ديه كافى است ؟ جواب : در فرض سؤال بايد ديهء بچه را نيز بدهد .