منحصر به پدر و مادر زوج و پدر و مادر زوجه است ، اموالى كه زوج در حال حيات داشته ، كه بيمهء عمر نيز از اموال زوج محسوب مىشود ، پس از اداى ديون او و مهريهء زوجه‌اش ( ) از عين منقولات و ( ) از قيمت بنا را به پدر و مادر زوجه مىدهند ، و زوجه از زمين ارث نمىبرد ، و ( ) اموال زوج به پدر و مادر خود زوج مىرسد . و بقيهء اموال زوج بين پدر و مادر زوج و زوجه ، اثلاثا تقسيم مىشود . يعنى ( ) آن به پدر و مادر زوجه و ( ) آن به پدر و مادر زوج مىرسد . و اموالى كه زوجه در حال حيات داشته ، از جهيزيه و مهريه و غيره ، ( ) به پدر و مادر زوج و ( ) به پدر و مادر خود زوجه مىرسد . و بقيهء آن اثلاثا بين پدر و مادر زوج و زوجه تقسيم مىشود . يعنى ( ) به پدر و مادر زوجه و ( ) به پدر و مادر زوج مىرسد . و مجموع آنچه به پدر و مادر زوج مىرسد ، با عدم حاجب « 1 » سه قسمت مىشود . ( ) به مادر زوج و ( ) به پدر زوج مىرسد . و با وجود حاجب شش قسمت مىشود ، ( ) به مادر زوج و ( ) به پدر زوج مىرسد . و آنچه به پدر و مادر زوجه رسيده ، بين آنها بطور مساوى قسمت مىشود . و فرض اين است كه بچه‌ها مال ندارند . و الّا براى آنها هم به همين شيوه عمل مىشود . تصرف در تركهء ميت بدون اجازهء وارث سؤال 1797 : اشخاصى كه از طرف مراجع اجازه در امور حسبيّه دارند ، آيا بدون اجازهء وارث مىتوانند زمينى را بفروشند و به كسى بدهند كه حج نيابتى انجام دهد ، و اگر از مصارف حج قسمتى از زمين زياد آمد ، آيا مال وارث است يا خير ؟ جواب : تصرّف غير ولىّ شرعى و وصىّ نافذ نيست و چنانچه ولىّ شرعى در بين نباشد بايد با اذن كبار و اگر صغير دارد با اذن حاكم شرع اقدام كنيد . سؤال 1798 : بعد از فوت شخصى يكى از فرزندان او در خانهء مسكونى او ساكن شده است . آيا ساير ورثه از اين خانه ارث مىبرند ؟ و آيا مىتوانند اجارهء چند ماه سكونت او را از

--> ( 1 ) مقصود از حاجب كسانى هستند كه در مسأله 2808 توضيح المسائل بيان شده است .