الشيخ فاضل اللنكراني
468
جامع المسائل (فارسى)
3 - آيا خانم مالك بهاى يك هشتم اعيانى درختها به قيمت امروز است كه نموّ بيشترى نموده ، يا قيمت سى سال قبل كه شوهرش فوت كرده ؟ جواب 1 - در مورد سؤال ، با فرض وجود ولد براى شوهر ، زوجه يك هشتم از اموال منقول و يك هشتم از قيمت بنا و اشجار را به قيمت روز موت زوج ، از زوج خود ارث مىبرد . و اگر هنگام موت شوهر اشجار بهره و ثمرهء موجودى داشته باشد ، از عين آن بهره و ثمره نيز يك هشتم ارث مىبرد . و اما از بهره و ثمرهء سالهاى بعد بكلّى ارث نمىبرد . و چنانچه ورثهء ميّت رضايت ندهند بايد عوض هرچه را كه برده به ورثه برگرداند . و در صورتى كه ورثه ، در آن زمان ، قيمت اشجار و بنا را به زن نداده باشند ، الآن بايد قيمت همان روز را بدهند ، نه قيمت امروز را . و اشجار آن روز نيز با قيمت آن روز با فرض بقا ، قيمت شود . و خود زمين را نبايد قيمت كرد ، چون زوجه از زمين ارث نمىبرد . نه عينا و نه قيمتا . جواب 2 - زن مالك يك هشتم عين اشجار نيست ، تا اختيار فروش در دست او باشد . و سهم او يك هشتم از قيمت اشجار است . و حق امتناع از گرفتن قيمت را ندارد . جواب 3 - مالك قيمت همان سى سال قبل است . سؤال 1786 : مردى با زن شوهردار رابطهء نامشروع داشته و عمل منافى عفّت انجام مىداده ، اين زانى و زانيه شوهر را مىكشند ، و شبانه نعش او را مفقود مىكنند ، پس از اقرار و اعتراف زانى و زانيه ، زن محكوم به حبس ابد مىشود ، آيا اين زن كه ممسك در انجام قتل بوده و محكوم به حبس ابد شده ، از مال شوهر مقتول ارث مىبرد يا خير ؟ جواب : در فرض مسأله ، اگر زن شريك در قتل بوده ارث نمىبرد . و اگر شريك نبوده و فقط نگاه داشته ، بنابر احتياط واجب يا ساير ورّاث در سهم الارث تصالح كنند . سؤال 1787 : شخصى در اثر تصادف با ماشين فوت كرده است . و رانندهء ماشين خودش صاحب ماشين است با رضايت ورثه ، وجهى بعنوان خونبهاى مقتول داده است ، آيا زن هم نسبت به هشت يك خود ، از اين وجه ، حق دارد يا نه ؟