خود نگه داشته است و فعلا كه پدر بچه مىخواهد بچه را بگيرد مىگويد بايد مخارج دوساله بچه را بدهى تا او را تحويل دهم . آيا مادر حق مطالبهء نفقهء گذشتهء كودك را دارد ؟ جواب : در صورتى كه شوهر نفقهء فرزند خود را نپرداخته معصيت كرده است . امّا مادر حق مطالبهء نفقهء گذشتهء فرزند خود را ندارد . سؤال 1698 : زن ناشزه‌اى كه بدون اجازهء شوهر منزل شوهر را ترك كرده است ، دختر دو سالهء خود را همراه خود برده است و نسبت به ملاقات پدر با او محدوديت قائل مىشود ، آيا جايز است اين زن چنين كارى بكند ؟ و آيا در اين حال نفقه دختر بر مرد است و زن مىتواند مطالبه كند ؟ جواب : حكم كلى مسأله اين است كه مادر نسبت به تربيت و نگهدارى دختر بچه تا هفت سالگى بر پدر حق تقدم دارد و جايز نيست پدر در اين مدت بچه را از مادرش بگيرد . ولى مادر حق محدود كردن ملاقات پدر و دختر را ندارد . و نفقهء بچه بر پدر است . اما ملزم نيست آن را به صورت نقدى يا غير نقدى تحويل مادر دهد . و مادر حق مطالبه و درخواست نفقهء كودك را ندارد . سؤال 1699 : آيا پرداخت نفقهء ولد الزنا بر پدر عرفى واجب است يا خير ؟ جواب : بلى ، بعيد نيست نفقه بر زانى باشد . سؤال 1700 : آيا ولايت و حضانت ولد الزنا با پدر عرفى است يا خير ؟ جواب : در فرض سؤال ، ظاهرا ولايت و سرپرستى ولد با پدر عرفى و زانى است . البته در صورتى كه پسر باشد تا 2 سال و اگر دختر باشد تا 7 سال حق حضانت با مادر است . بعد از آن با پدر عرفى است . سؤال 1701 : نفقهء زندانى بر عهدهء چه كسى است ؟ بيت المال يا خود افراد ؟ آيا تمكن مالى و عدم آن ، نوع جرم ، قدرت و توان بر كار و غير آن ، حدود و تعزيرى بودن ، فرقى در تأمين نفقهء وى دارد يا خير ؟ افراد واجب النفقهء زندانى چطور ؟ جواب : بطور كلى در مواردى كه زندان كردن شخص مشروع باشد و خود شخص تمكن تأمين نفقهء خود را دارد ، وجهى براى پرداخت نفقهء او از بيت المال