ضمنا ولد شبهه و ولد زنا در احكام محرم و نامحرمى و نكاح فرقى ندارند . و در مسأله توارث فرق هست . آن هم نسبت به مادر محل تأمل است ، كه احوط تصالح است . مسائل متفرقهء ازدواج سؤال 1563 : حضرتعالى در مناسك حج فرموده‌ايد : « كسى كه نياز به ازدواج دارد بطورى كه ترك آن سبب مرض يا ضرر يا مشقّت گردد و براى آن پول لازم باشد در صورتى مستطيع مىشود كه علاوه بر مخارج حجّ مصارف ازدواج هم داشته باشد » ، اين حكم آيا فرزند شخصى را كه به حد بلوغ رسيده شامل مىشود ؟ جواب : بلى شامل مىشود ، به اين معنى كه اگر شخصى پسر يا دخترى دارد كه نياز به ازدواج دارند و ترك آن موجب ضرر يا مشقت يا به حرام افتادن آنان مىشود لازم است اول مخارج ازدواج آنان را طبق شأن و متعارف ، تأمين كند ، پس از آن اگر مصارف حج را داشت مستطيع مىشود . سؤال 1564 : شرطبندى بين زن و شوهر چه حكمى دارد ؟ جواب : شرطبندى كه در آن برد و باخت باشد حرام است . مگر در خصوص سبق و رمايه . سؤال 1565 : زوجه بعد از متاركهء زندگى ، مدتى جهيزيه‌اش در منزل شوهر بوده است حال هنگام تحويل ادعا مىكند كه مقدارى از جهيزيهء او كم شده است . ولى شوهر مىگويد من به آن دست نزده‌ام و اگر كم شده خود زن يا اقوام او برده‌اند ، قول كداميك مقدم است ؟ جواب : شوهر ضامن جهيزيه نيست . مگر اينكه زن به مرافعهء شرعيّه ثابت كند كه شوهر جهيزيه را بدون اذن زن تلف كرده است . سؤال 1566 : آيا ازدواج مردان كهن سال با دختران جوان جايز است ؟ جواب : هر چند ازدواجهاى مذكور شرعا مانعى ندارد ، ولى به هيچ وجه مصلحت نيست . و لازم است اولياى دختران ، مصلحت آنان را مراعات كنند .