جميع مايملك خود را به همسرش فروخته است كه در نتيجه ، ورثهء شرعى او از ارث محروم شده‌اند ، مستدعى است بفرماييد : 1 - آيا اين معامله صحت شرعى دارد يا خير ؟ 2 - اگر معامله صورى باشد ، صحيح است يا خير ؟ 3 - اگر احتمال اجبار در معامله باشد ، حكم آن چيست ؟ 4 - اگر احتمال قصد ضرر زدن به ورثه باشد ، حكم آن چيست ؟ جواب : معامله در مرض موت ، در صورتى كه واجد شرايط مذكور در مسأله 2142 و 2151 توضيح المسائل باشد ، صحيح است . و تا احراز صورى بودن يا اجبارى بودن آن نشود ، محكوم به صحت است . و نيز احتمال قصد ضرر زدن به ورثه ، مانع از حكم به صحت نمىشود . سؤال 1291 : شخصى در زمان حيات خويش حقوق تنها وارث خود را كه خواهرش بوده ، بعنوان مصالحه از او سلب كرده ، كه با پرداختن مبلغ 14000 تومان به مشار اليها ، هيچ‌گونه حقى نسبت به ارث برادر خود ، بعد از وفات وى نداشته باشد . و جميع مايملك خود را به همسر خويش صلح كرده است . اين صلح و مصالحه دو سال قبل از فوت مشار اليه و در حالت مرضى بوده است كه منجر به وفات وى شده است . آيا اين صلح و مصالحه صحيح است و مانع ارث مىشود يا خير ؟ جواب : اقوى صحت صلحى است كه در مرض موت واقع شده . و اگر صلح مورد سؤال ساير شرايطى را كه در توضيح المسائل مسأله 2223 بيان شده دارا بوده است ، نافذ و صحيح است . و در فرض سؤال ، با صحت صلح مايملك به همسر ، مالى باقى نمىماند كه به خواهر ارث برسد . سؤال 1292 : شخصى در مرضى كه منجر به موت وى شده است ، منزل مسكونى خود را به نوه‌هايش مصالحه كرده ، و زمين زراعتى خود را فروخته است . آيا اين تصرفات جايز است ؟ جواب : بلى ، اظهر اين است كه معامله و فروش و مصالحهء انسان ، در مرضى كه به آن مرض از دنيا مىرود ، صحيح است . اگر چه مازاد بر ثلث باشد .