الشيخ فاضل اللنكراني
307
جامع المسائل (فارسى)
جواب : شرط پرداخت خسارت در ضمن عقد لازم ، در صورتى كه مقدور طرف باشد و حدود آن تقريبا معين گردد ، ظاهرا بىاشكال است . و اخذ آن در اين فرض مانعى ندارد . سؤال 1187 : با توجه به اينكه ارزش پول در حال كاهش مىباشد ، آيا مىتوان خسارت تأخير تأديه را گرفت ؟ جواب : به نظر اين جانب پولهاى فعلى مثلى است . و اخذ تفاوت قيمت به عنوان خسارت مشروع نيست . مخارج وصول دين سؤال 1188 : هرگاه شخصى حقى به عهدهاش باشد و نسبت به اداى آن اقدام نكند و طلبكار به دادگاه مراجعه و هزينههايى ( چون ابطال تمبر و هزينه كارشناسى و . . . ) پرداخت كند ، آيا مىتواند علاوه بر گرفتن حق خود ، اين هزينهها را از بدهكار طلب كند ؟ جواب : در فرض سؤال ، گرچه من عليه الحق معصيت كرده است . امّا ضامن هزينهها نيست و جايز نيست من له الحق از او هزينهها را بگيرد . مگر اينكه در ضمن عقد لازمى با او شرط كرده باشد . سؤال 1189 : شخصى از فردى طلبكار است ، بدهكار با داشتن قدرت پرداخت ، از دادن بدهى خوددارى مىكند ، طلبكار به دادگاه مراجعه مىكند و اين كار مخارجى ( از قبيل : تمبر ، پوشه و هزينهء دادرسى ) برمىدارد ، آيا اين مخارج به عهدهء بدهكار است ؟ جواب : اين قبيل مخارج بر عهدهء بدهكار نيست . سؤال 1190 : خسارتى كه محكوم براى گرفتن حق خود ، از قبيل : هزينه دادرسى و حقّ كارشناسى و حقّ الوكاله و غير آن متحمّل شده ، در صورتى كه محكوم عليه با علم و عمد آن حق را انكار كرده ، آيا مىتواند از محكوم عليه بگيرد ؟ جواب : وجهى براى گرفتن خسارت از محكوم عليه نيست ، و انكار محكوم