الشيخ فاضل اللنكراني
269
جامع المسائل (فارسى)
سؤال 1080 : آيا خريدوفروش زمين موات و احياى آن جايز است ؟ و احياى آن به چه صورتى محقق مىشود ؟ جواب : زمينى كه در اصل موات بوده چنانچه حريم نباشد ، تا زمانى كه احيا نشود قابل فروش نيست ، و هر كسى حق احياى آن را دارد ، و به احياء مالك آن مىشود و بعد مىتواند بفروشد مگر اينكه بر خلاف مقررات نظام باشد . و احياء اگر به منظور سكنى باشد به ساختن بناى قابل سكونت تحقق پيدا مىكند و اگر به منظور زراعت باشد به آماده كردن آن براى كشت و زرع و اجراى آب و امثال آن مىباشد . سؤال 1081 : يك مزرعه و چشمهاى واقع در آن ، چند مالك داشته است . چشمه خشك مىشود و تعدادى از مالكين به خرج خود قناتى حفر مىكنند ، يكى از مالكين كه در مخارج قنات ، دخالت نداشته است ؛ بعد از چندى زمين خود را مىفروشد ، حال خريدار به حساب اينكه زمين مذكور از چشمه سابق آب داشته ، ادعاى حق آب از قنات را دارد ، آيا او چنين حقى را دارد ؟ جواب : در فرض سؤال ، كه خريدار يكى از مالكين زمين مذكور را بعد از خشك شدن آب چشمه و با علم به آن خريده است ، نسبت به آب قنات ، حقى ندارد و از آن سهمى نمىبرد و اگر اختلاف وجود دارد به دادگاه مراجعه شود . سؤال 1082 : شخصى خانهء خود را به مبلغ معين ، مسلوب المنفعه مادام العمر ، مىفروشد ، آيا چنين معاملهاى صحيح است ؟ جواب : اين معامله باطل است چون مسلوب المنفعه بودن ، مجهول و غررى است و جهل آن به اصل بيع سرايت مىكند و بيع را غررى مىكند و موجب بطلان آن مىشود . سؤال 1083 : مقاديرى زمين كشاورزى به همراه آب مربوطه ، موافق عرف محلى ، طبق سند عادى در سال 70 خريدارى و عوض و معوّض به قبض طرفين رسيده است و به همين مناسبت در اجراى تصرف مالكانه ، خريدار اقدام به احداث تأسيساتى ، كرده است . در سال 72 دادگاه انقلاب اسلامى اقدام به مصادره اموال فروشنده ، از جمله ، اراضى مزبور كرده است . با توجه به موارد فوق ، حقوق خريدار در خصوص اهل زمين ، توسعه آب و آبادانى ، و تأسيسات