فرموده‌ايد چيست ؟ جواب : مقصود از وطن اصلى جايى است كه شخص در آنجا متولد شده و جايگاه پدرى او بوده است . سؤال 459 : در صورت اتخاذ وطن جديد ، چه مدت بايد در آن اقامت كرد تا وطن صدق كند ؟ جواب : بعد از قصد توطن دائمى مقدارى كه عرفا بگويند آنجا ساكن شده ، و ظاهرا شش ماه كافى است . سؤال 460 : منظور از مدّت زمانى كه مردم محل بگويند اينجا وطن اوست چقدر است ؟ جواب : ميزان صدق عرفى است . سؤال 461 : در توضيح المسائل مسأله 1353 فرموده‌ايد : « تا انسان قصد ماندن هميشگى در جايى كه غير وطن اصلى خودش است ، نداشته باشد ، وطن او حساب نمىشود ، مگر آنكه بدون قصد ماندن آن قدر بماند كه مردم محل بگويند وطن اوست » ، اكنون با توجه به اين مسأله اين جانب كه مدت 8 سال است در قم مشغول تحصيل هستم و ازدواج هم كرده‌ام ، ولى قصد حتمى ماندن دائم در قم را ندارم ، وظيفهء من چيست ، البته قصد رفتن حتمى هم ندارم و فعلا نمىتوانم براى آينده‌ام تصميم جدى بگيرم جواب : در صورتى كه قصد رفتن گرچه در چند سال آينده نداشته باشيد و مردم شما را اهل قم بشمارند ، قم براى شما حكم وطن را دارد ، هر چند كه قصد ماندن هميشگى را نداشته باشيد . سؤال 462 : اين جانب ساكن تهران مىباشم و در 36 كيلومترى تهران در منطقه‌اى كوهستانى باغ و خانه دارم ، كه گاهى براى تفريح و استفاده از آب و هوا به آنجا مىروم ، با توجه به اينكه در آن محل به دنيا نيامده‌ام ، نماز و روزه‌ام در آنجا چه حكمى دارد ؟ جواب : در فرض سؤال نماز شما قصر است و روزه‌تان صحيح نيست ، مگر اينكه قصد ده روز يا قصد توطن دائمى - اگر چه سالى چند ماه باشد - در آنجا بكنيد .