الشيخ فاضل اللنكراني
17
اصول فقه شيعه (فارسى)
فِرعون برشيدٍ ) « 1 » گفته شده است : « أمر بهمعناى « كار » است يعنى كار فرعون ، كار عاقلانهاى نيست » . 5 - فعل عجيب : گاهى « أمر » بهمعناى « فعل عجيب » بهكارمىرود و آن در جايى است كه خصوصيت شگفتآورى در فعل وجود داشته باشد ، مثلًا در مورد آيهء شريفهء ( فلمّا جاء أمرنا جعلنا عاليها سافلها ) « 2 » گفته شده است كه « أمر » بهمعناى « كار عجيب » است و آن « كار عجيب » همان ( جعلنا عاليها سافلها ) است . مناقشهء مرحوم بروجردى در معناى پنجم : مرحوم بروجردى مىفرمايد : آنچه بهمعناى « فعل عجيب » مىآيد عبارت از « امر » - به كسر همزه - است . مثلًا در جريان برخورد حضرت موسى عليه السلام با آن مرد الهى ، وقتى آن مرد بزرگ الهى اقدام به سوراخ كردن كشتى نمود ، حضرت موسى عليه السلام به او گفت : ( أ خَرَقْتَها لِتُغْرِقَ أهلَها لَقَد جِئتَ شَيئاً إمراً ) ، « 3 » در اينجا « إمر » بهمعناى « عجيب » است . مرحوم بروجردى مىفرمايد : امّا « امر » در آيهء شريفهء ( فلمّا جاء أمرُنا جعلنا عاليها سافلها ) « 4 » بهمعناى « طلب » است يعنى وقتى دستور و فرمان ما آمد . در اين صورت جملهء ( جعلنا عاليها سافلها ) بهعنوان تحقق اين دستور الهى است . ايشان مىفرمايد : در آيهء شريفهء ( و ما أمر فرعون برشيد ) « 5 » نيز بعيد نيست « أمر » بهمعناى « طلب » باشد ، يعنى أوامر و فرامين فرعون عاقلانه نيست . « 6 » 6 - حادثه : مثل اينكه گفته شود : « وقع في هذا اليوم أمرُ كذا » ، كه در اينجا « أمر »
--> ( 1 ) - هود : 97 ( 2 ) - هود : 82 ( 3 ) - كهف : 71 ( 4 ) - هود : 82 ( 5 ) - هود : 97 ( 6 ) - نهاية الاصول ، ج 1 ، ص 85