محمد الريشهري
67
دانشنامه احاديث پزشكى (فارسى)
فصل پنجم : آداب غذا خوردن 5 / 1 شستن دستها پيش و پس از غذا 1282 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شستن [ دستها ] « 1 » پيش و پس از غذا ، شفايى براى تن و مايه بركت در روزى است . 1283 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شستن [ دستها ] پيش از غذا ، فقر را دور مىكند و شستن [ دستها ] پس از غذا ، اندوه « 2 » را مىراند و چشم را سلامت مىدهد . 1284 . الأمالى به نقل از هشام بن سالم ، از امام صادق عليه السلام ، از پدرانش عليهم السلام : « پيامبر خدا فرمود : هر كس از اين خرسند مىشود كه خير و بركت خانهاش بسيار باشد ، در هنگام آورده شدن غذا وضو بسازد ؛ و هر كس پيش و پس از غذا وضو بسازد ، در گشايشِ روزى بِزيَد و از هر بلايى در تن خويش ، بر كنار باشد » . هشام بن سالم گفت : امام صادق عليه السلام به من فرمود : « اى هشام بن سالم ! مقصود از " وضو " در اينجا ، شستن دستها پيش و پس از غذاست » .
--> ( 1 ) در متن عربى ، واژه « وضو » بهكاررفتهاست كه در اصل ، به معناى تميزى و پاكى است . مىگويى : وَضُؤَ ، يَوْضُؤُ وَضاءَةً . البتّه در شرع ، « وضو » ، نامى براى « طهارت جستن و آماده شدن براى نماز » شده است و مىگويى : تَوَضَّأْتُ ( وضو گرفتم ) . نيز واژه « وَضوء » به معناى آبى است كه شخص با آن وضو مىگيرد . در اين حديث ، واژه « وُضوء » به همان معناى لغوى خود ، يعنى پاكيزگى و تميزى ، به كار رفته و كنايه از شستن دستهاست ( بحار الأنوار : ج 66 ص 364 ) . همچنين ، ر . ك : ح 1285 . ( 2 ) در الدعوات ، مسند الشهاب و بحار الأنوار ، به جاى « الهَمّ ( اندوه ) » واژه « اللمم » آمده كه به معناى « نوعى ديوانگى » است . اصل اين واژه در زبان عربى ، براى دلالت بر « نزديك شدن يا نزديك بودن به چيزى » به كار رفته است ( بحار الأنوار : ج 66 ص 364 ) .