محمد الريشهري

71

دانشنامه احاديث پزشكى (فارسى)

38 . امام باقر عليه السلام : على عليه السلام ، ختنه‌گرى را كه سرِ آلت پسركى را بُريده بود ، ضامن دانست . 39 . دعائم الإسلام : [ امام على عليه السلام ] زنى ختنه‌گر را كه دخترى را ختنه كرده و او در نتيجه آن ، خونريزى كرده و مُرده بود ، ضامن دانست و به او فرمود : « واى بر تو ! چرا هيچ اندكى از آن [ عضو ] باقى نگذاردى ؟ » . سپس به ضامن بودن او نسبت به ديه حكم كرد و اين ديه را بر عاقله « 1 » ختنه كننده دانست . 40 . امام صادق عليه السلام : هر كارگر [ و صاحب حرفه‌اى ] كه به وى براى اين كه كارى را درست كند ، مزدى دهيد ، امّا آن را خراب كند ، ضامن است . 2 / 6 مسئول نبودن پزشك در صورت برخوردارى از مهارت و گرفتن برائت 41 . المصنّف به نقل از ضحّاك بن مُزاحم : على عليه السلام براى مردم سخن گفت و در سخنان خويش فرمود : « اى جماعت پزشكان ، دام‌پزشكان و كسانى كه به كار پزشكى دست مىيازيد ! هر كدام از شما كه انسانى يا حيوانى را معالجه مىكند ، بايد براى خويش ، برائت بگيرد ؛ چرا كه هر كس در حالى كه براى خويش برائت نگرفته ، به معالجه چيزى بپردازد و آن چيز هلاك شود ، ضامن خواهد بود » . 42 . امام على عليه السلام : هر كس به كار طبابت انسان يا حيوان دست مىيازد ، بايد از ولىّ آن [ انسان يا حيوان ] براى خويش ، كسبِ برائت كند ، و گرنه ضامنِ آن است . « 2 »

--> ( 1 ) مقصود از عاقله ، بستگان پدرى شخص ( از قبيل : برادران ، عموها و عموزادگان ) است كه ديه خطا بر عهده آنان است . ( 2 ) در اين متن ، در پايان روايت ، اين افزوده به چشم مىخورد : « يعنى چنانچه چيره‌دست نباشد » .