هركس فعل و عمل او ، گفتار و كردار او ، قلم و درس و بحث و سيرت او ، آيت و نشانه او ، و نمودار دارايى اوست ، شاگرد مثال استادش است . شاگرد بيانگر حالات و اخلاق و آداب استادش است . شاگرد از استادش رنگ مىگيرد . بقول خواجه عبد اللّه انصارى : « الهى دود از آتش چنان نشان ندهد و خاك از باد كه ظاهر از باطن و شاگرد از استاد » . در قرآن مجيد اثر هركس به شاكله و آيت تعبير شده است . اثر هركس شاكله او يعنى هم‌شكل و شبيه و مانند اوست . و آيت اوست يعنى رسم و نشانه اوست . كلمات وجودى نظام هستى و وحدت صنع آن مطلقا آيات الهىاند . در حدود سيصد و هشتاد آيات قرآنى مشتمل بر كلمات آيت و آيتين و آيات‌اند . در آنها دقت بسزا بفرماييد ؛ أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها « 1 » . معلّم مظهر اسم شريف محيى است كه نفوس مستعدّه را به آب حيات علم إحياء مىكند . علم از زبان مترجمان اسرار قرآن به آب حيات تفسير شده است چه اين‌كه آب مايه حيات اشباح است و علم مايه حيات ارواح . نكته 211 هزار و يك نكته ما را در بيان مقام معلّم لطايفى شيرين و دلنشين است رجوع بفرماييد . « 2 » به مناسبت روز معلّم روا است كه اشارتى به اعتلاى نفس ناطقه انسانى از نور علم بشود تا دانسته شود كه علم و عمل جوهرند و

--> ( 1 ) . محمد / 24 . ( 2 ) . رجوع شود به بخش دوم همين كتاب .