ناطقه اظهار نموده است ، به چند قرن قبل از وى امام الموحّدين حضرت وصىّ امير المؤمنين على عليه السّلام افاده فرموده است كه : « كلّ وعاء يضيق بما جعل فيه إلّا وعاء العلم فإنّه يتّسع به » ( نهج البلاغه ، حكمت 205 ) ؛ يعنى هر ظرف كه مظروفش در او ريخته شود ، گنجايشش كم مىشود ، مگر ظرف علم كه گنجايشش بيشتر مىشود . اين ظرف علم ، نفس ناطقه جنابعالى آقا و خانم است . اين نفس ناطقه روح انسانى است كه به آب حيات علم گنجايشش بيشتر مىشود ، و خواهان علوم و معارف بهتر و بالاتر مىگردد . و هر گاه قابل در قابليت به كمال رسيده است ، فيض فيّاض على الإطلاق بر او فائض مىشود ؛ زيرا كه هيچ مسامحه و معطّلى و درنگى از آن سوى نيست ؛ و هر اندازه كه قابل ، وسعتش بيشتر و اشتهايش فزونتر گردد ، حقايق و معارف فراتر و فراوانتر بر او فائض مىشود : « يا من لا تزيده كثرة العطاء إلّا جودا و كرما » ، و همين گونه « اقرأ وارق » ، بخوان و بالا برو . توقّف نكن كه به فرموده حضرت وصى امير المؤمنين امام على عليه السّلام : « مغبون من ساوى يوماه » ؛ يعنى اگر كسى دو روزش برابر باشد مغبون است . اين مغبون مشتق از غبن - به فتح غين و باء است - كه به معنى ضرر معنوى است كه ضرر در عقل و علم و فكر و رأى است ، نه از غبن - به فتح غين و سكون باء - كه به معنى ضرر مادّى در مال و سنگ و گل است . در نصاب الصبيان خوانده‌ايم كه : « غبن در زرها زيان است و غبن در رأيها » . و اين روز به معنى روز متعارف در نزد ما نيست ؛ روز : ظهور و بروز اشياء است إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ * ( سوره بقره ، آيه 191 ) . آرى ، اگر كسى دو وقتش يكسان باشد در راه تكامل انسانى ضرر كرده است و دنبال افتاده است . عزم و همّت بر اين باشد كه : مرا تا جان بود در تن بكوشم * مگر از جام او يك جرعه نوشم شايسته است سخنى از سيّد بن طاوس ، كه بفرمودهء بعضى از مشايخ ما از كمّل بوده است ، به عرض برسانم : آن جناب در كتاب شريف اقبال فرموده است : من بدون استهلال و رجوع به جدول تقويم از اول ماه و هلال آن باخبرم ، و نيز از ليلة القدر آگاهى دارم . اين سخن را در حالى كه قلم در دست داشت و مىنگاشت ، از خود خبر