اختلاف منظر قوسى از دائره ارتفاع است كه دائره منطقة البروج نيز هست ، و موضع حقيقى كوكب كه - ح - بوده است بر اثر اختلاف منظر - ط - شده است . فرضا در - ح - اول برج ثور بوده است ، و در - ط - در بيستم حمل واقع شده است ، و ليكن در هر دو صورت كوكب را عرض نبود ، زيرا كه در نفس منطقة البروج قرار دارد ؛ پس در اين فرض به عكس فرض مذكور كوكب را اختلاف منظر در طول بود ، و اختلاف عرض منتفى بود . ( شكل شمارهء 5 ) مثال مذكور در صورتى است كه كوكب شمالى بود ، و اگر جنوبى بود يعنى در جهت جنوب معدل النهار قرار گيرد به طبق همين بيان اختلاف منظر در دائره ارتفاع به حسب طول وقوع يابد ، و اما به حسب عرض نى . غير از دو فرض مذكور ( يكى در صورت انطباق دائرهء ارتفاع و دائرهء وسط السماء رؤيت ، و ديگرى در صورت انطباق منطقة البروج و دائره ارتفاع ) هم در طول و هم در عرض اختلاف بين موضع حقيقى كوكب و موضع مرئى آن روى آورد چنان كه بدان اشارتى رفت . و به عبارت خواجه طوسى در زبدة الهيئة : و غير اين دو موضع ( يعنى دو صورت مفروض ياد شده ) هم در طول اختلاف بود و هم در عرض . و در شهرهاى ما چون كوكب و منطقة البروج ، هر دو در جهت جنوب باشند از سمت رأس ؛ پس كوكبى كه عرض او جنوبى باشد عرض مرئى او