حسن حسن زاده آملى
376
هزار و يك كلمه (فارسى)
سريع بوده و احتمال اشتباهات كمتر مىرود و دقت آن در حدود نيم درجه مىباشد . براى ساختن قبلهنماى مغناطيسى دقت طريقهء دوم كافى بوده مع هذا با نتيجهء طريقهء اول و محاسبات استخراج كنندگان سابق تطبيق شده است . ب ) محاسبهء انحراف مغناطيسى هر مكان - چون منظور بنده استفاده از عقربهء مغناطيسى بود ، لذا لازم گرديد كه انحراف مغناطيسى يعنى تفاوت بين شمال جغرافيايى و شمال مغناطيسى هر شهر تعيين شود . از آنجايى كه قطبين جغرافيايى زمين بر قطبين مغناطيسى آن منطبق نيست ، مثلا قطب شمال مغناطيسى متجاوز از يك هزار ميل در جنوب قطب شمال جغرافيايى بوده و محل فعلى آن تقريبا در 73 درجهء عرض شمالى و صد درجهء طول غربى گرينويچ واقع شده ، در نتيجه در نقاط مختلف زمين انحرافاتى به مقدار صفر تا 180 درجهء شرقى يا غربى بين دو سمت جغرافيايى و مغناطيسى موجود بوده بنابراين ملاحظه مىشود كه اين اختلافات تا چه حد در جهاتيابى با قطبنما مؤثر مىباشد . لذا بنده نتيجهء استخراج قبلهء هر شهر را با انحراف مغناطيسى شهر مزبور با در نظر گرفتن شرقى يا غربى بودن انحراف تركيب و نتيجه در ساختن اين قبلهنما به كار رفته است . توضيحا عرض مىشود كه انحراف مغناطيسى داراى تغييرات ساليانه و حتى روزانهاى مىباشد ولى چون اين تغييرات در حدود دقيقه بوده براى كار ما قابل توجه نيست . 3 . ساختمان قبلهنما قبلهنما جعبهاى است مدوّر از فلز يا پلاستيك كه در قسمت فوقانى آن يك عقربهء مغناطيسى و در قسمت تحتانى يك يا چند صفحه قرار دارد . روى هر صفحه نام عدهاى از شهرها طبق محاسبهء دقيق سمت مكه و انحراف مغناطيسى محل نوشته شده . قبلهنماى خودكار محلى علاوه بر عقربهء مغناطيسى عقربه ديگرى به رنگ قرمز