لَلَّذِي بِبَكَّةَ « 1 » است ، و هرولهء اعيان و اكابر و خضوع سلاطين و برهنگى ثروتمندان و تساوى وضيع و شريف در حضور خداوند و مشاهده اختلاف ملل و امم و تحصيل علم و فوايد ديگر كه تمام جزء تكميل انسانى است و به واسطهء حركت حاصل آيد . و غير از اين ، سفر تجارت و سفر زيارت شرعا مستحب است . از امير المؤمنين عليه السّلام منقول است : تغرّب عن الأوطان في طلب العلى * و سافر ففي الأسفار خمس فوائد : تفرّج همّ و اكتساب معيشة * و علم و آداب و صحبة ماجد فإن قيل : في الأسفار ذلّ و غربة * و قطع الفيافي و اكتساب شدائد فموت الفتى خير له من مقامه * بدار هوان بين واش و حاسد « 2 » * * * درخت اگر متحرّك شدى ز جاى به جاى * نه جور ارّه كشيدى و نه جفاى طبر فرنگيها زياد اهميت مىدهند كه وسايل مسافرت آسان باشد . زحمت‌ها مىكشند ، راهها مىسازند ، طرق را امن مىكنند ، خط آهن مىكشند ، اتومبيل و كشتى و طياره اختراع مىكنند . اگر مسافرت نباشد چطور علوم و احكام به ما مىرسد ؟ مثلا علما در نجف يا قم يا طهران هستند بايد اهل مازندران مسافرت كنند بيايند در طهران خداشناسى و اصول دين ياد بگيرند يا بروند در نجف فروع دين را تحصيل كنند ، و به وطن خود بروند از علوم خود براى مردم بگويند و احكام را از اين طرف به آن طرف ببرند . علماى سابق هم احاديث پيغمبر و ائمه را همين طور نقل كرده ، چنان كه صدوق در عيون و كتب ديگرش مىنويسد كه اين حديث را از فلان استادم در شهر نيشابور شنيدم ، آن حديث ديگر را از استاد ديگر در قم ، آن يكى در بغداد ، در بعلبك ، در شام ، و غير ذلك كه معلوم مىشود اين

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 96 . ( 2 ) - ديوان منسوب به امام امير المؤمنين ( عليه السلام ) ص 192 ، چاپ اسوه .