حسن حسن زاده آملى
183
هزار و يك كلمه (فارسى)
نكرده ؛ زيرا كه شايد طفل در يك جائى بود كه گاو تازه نزاييده بود يا شيرفروشها رمق او را بگيرند بايد طفل گرسنه بماند ، يا شير رمق گرفته بخورد و ضعيف شود ، يا پدرش دير بيايد بگويد : امروز پول براى شير بچّه پيدا نكردم . پستان را در سينه قرار داده تا انسان بنشيند طفل را روى زانو بنشاند و شير بدهد . خداوند پستان انسان و گوسفند و گاو و شتر را كم قرار داده و جفت كرده براى احتياط كه اگر يكى مريض يا خراب شد ديگرى سالم باشد ؛ و پستان گربه و سگ را زياد قرار داده چون طفل زياد مىزايد هيچ تصور مىكنيد كه طبيعت يا خداى بىشعور آن همه پستان زير شكم سگ خلق كرده باشد براى توله سگهاى زياد ! ؟ جلّ جلاله . اين يك نكتهايست كه ما مىفهميم و مىبينيم و الّا اگر بخواهيم وارد شويم و حكمتها و مصلحتهايى كه در كليه اعضاى باطنه انسان خلق شده از قبيل معده و جگر و ريه و رودهها و قلب و عروق و شرايين كه چطور خالق رعايت دقايق حكمت نموده و دقيقهاى فروگذار نكرده - به طورى كه علماى تشريح و علم حيات ذكر كردهاند - عقول متحيّر و مبهوت مىشود . معده چطور غذا را مىپزد ؟ رودهها چطور تحليل و تجزيه مىكنند ؟ عروق ما ساريقاويه چگونه خلاصه غذا را مىگيرد و وارد خون مىكند ؟ كليه چطور خون را از كثافات تجزيه مىكند ؟ هر وقت فى الجمله نقصانى عارض يكى از اعضا شود بكلّى كارخانه بدن لغو مىشود و امراض صعب العلاج انسان را گرفتار مىكند . يك نفر را مىبيند بدنش ورم كرده ، پاى او بزرگ شده ، حالاتش متغير شده - نعوذ بالله من كلّ سوء - مىبريد پيش دكتر مىگويد : كليهاش مريض است درست بول را از بدن خارج نكرده سمّيتش كه درست خارج نشده بدن را مريض كرده . همين جا بايد پى ببرى به حكمت الهيه و بگويى فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ « 1 » كه اگر كليه در بدنهاى ما نبود همه ماها مريض مىشديم يا مىبينيد يك نفر يرقان دارد بدنش زرد ، چشمش
--> ( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 14 .