حسن حسن زاده آملى

46

هزار و يك كلمه (فارسى)

بدانند كه آنچه از قلم أعلاى آحاد حكماى الهى ، قرنى بعد از قرنى در صحف نوريّه و كتب قيّمه آنان به كتابت آمده است تفسير انفسى آيات و روايات است . بزرگان علم فرموده‌اند آنچه را كه شرع مقدس آورده است اسرار و رموزند ، هر كس به كنوز آن رموز دست نمىيابد . حقايق الهيّه از لسان سفراى إلهى بگونه‌اى بيان شده است كه هيچكس از كنار سفره بيانشان بىلقمه و طعمه برنمىخيزد ؛ همان‌گونه كه خداى سبحان فرموده است : وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ « 1 » . هم ناس از قرآن بهره‌منداند و هم عالمان . أما ناس از ظاهر امثال ، و اما عالمان از تعقّل به لبّ و مغز و سرّ گفتار آن . به قول ملّاى رومى : اى برادر قصّه چون پيمانه است * معنى اندر وى بسان دانه است دانه معنى بگيرد مرد عقل * ننگرد پيمانه را گر گشت نقل شيخ رئيس ابو على سينا در آخر نمط نهم اشارات در مقامات عارفان گويد : جلّ جناب الحق عن أن يكون شريعة لكل وارد أو يطّلع عليه إلّا واحد بعد واحد . . . آرى : رخش مىبايد تن رستم كشد . و به قول عارف سنائى در حديقه : بار توحيد هر كسى نكشد * طعم توحيد هر خسى نچشد جناح شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه از حضرت وصيّ امام امير المؤمنين على ( عليه السلام ) روايت كرده است كه به فرزندش محمد بن حنفيّه فرموده است : اعلم أن درجات الجنّة على عدد آيات القرآن فإذا كان يوم القيامة يقال لقارى القرآن : اقرأ وارق . . . ( وافى ، ط رحلى ، ج 4 ، ص 65 ) . مبادا در هيچ مقام قرآن توقّف كنى و پندارى كه به قله معارفش رسيده‌اى ؛ هر كجا كه رسيده‌اى باز « اقرأ وارق » بخوان و بالا برو كه در بالاترها خبرهايى

--> ( 1 ) - سورهء عنكبوت ، آيهء 44 .