بدر رفته است ؟ بنا بود كلمه‌اى چند نقل كنيم اين يك كلمه هم ناتمام ماند . رزقنا الله تعالى و اياكم القرب اليه . قم - ارادتمند صميمى حسن حسن‌زاده آملى 27 / ج 2 / 1396 ه ق - 5 / 4 / 1355 ه ش كلمهء 231 جناب استادم علّامه حاج ميرزا ابو الحسن شعرانى رضوان الله تعالى عليه در تعليقه‌اى بر ترجمه نفس المهموم فرموده است : و من بنده مترجم اين كتاب را با ملحدى اتفاق بحثى افتاد كه ذكر آن فائدت بسيار دارد . گفت : در قرآن است كه عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ ( المدثر - 31 ) ، نوزده نگاهبان بر جهنّم گماشته‌اند ، اين عدد براى چيست ؟ گفتم : عدد را گاه براى مبالغت آورند و غرض بخصوص آن عدد نيست ، چنان‌كه فرمود : إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ( التوبة - 80 ) ، اگر هفتاد بار استغفار كنى براى ايشان خدا آنان را نيامرزد . و در محاورات گوييم : ده بار ترا دعوت كردم به خانه من نيامدى . صد بار ترا نصيحت كردم نشنيدى . گفت : نوزده عدد اندك است و مبالغه را نشايد . گفتم : مبالغت در هر جا به تناسب محل است ، بر در زندان دو پاسبان بس است هرچند هزار كس به درون باشند ، پس نوزده در اينجا مبالغه را كافى است . گفت : گيرم كه چنين است نوزده چرا اختيار افتاد ، ده چرا نگفت ؟ گفتم بزرگتر عددى كه ممكن بود در سياق آيت‌ها آورده شود آورد زيادتى مبالغت را كه فواصل همه راء است إِنَّهُ فَكَّرَ وَ قَدَّرَ ، فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ، ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ، ثُمَّ نَظَرَ ، ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ و همچنين تا لوّاحة للبشر ، عليها تسعة عشر . و در اينجا از عشر تا تسعة عشر هريك را مىفرمود مناسب بود ، و تسعة عشر بزرگتر عدد مناسب بود آن اختيار افتاد . چون اين بشنيد سخت شگفت آمدش و گفت : بسيار در آيات قرآن تفكّر مىكنيد . گفتم : قرآن براى همين آمد كه تفكر كنند در آن ، قوله تعالى : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى