حسن حسن زاده آملى
54
هزار و يك كلمه (فارسى)
تا آنكه مرا شوق شنيدن ابحاث آقاى نائينى پيدا شده ، پس از تكميل دوره مباحثه آقاى عراقى به درس ايشان حاضر شده از آخر مباحث استصحاب الى آخر تعادل و تراجيح ، و از اوّل مباحث الفاظ الى رساله برائت خدمتشان استفاده كردم . « 1 » و به مباحثه آقاى اصفهانى ( آقا سيد ابو الحسن اصفهانى ) كه در آن اوان اصول منقح خارج مىفرمود حاضر مىشدم ، و آنچه از درس ايشان هم استفاده كردم به دام كتابت قيد كردم . « 2 » تا سنين هزار و سيصد و چهل و هشت ( 1348 ه ) و چهل و نه ( 1349 ) و پنجاه ( 1350 ) نه آنكه خود را مستغنى ديدم ، بلكه ملول شدم چه آنكه طول ممارست از تدرّس و تدريس و مجالس تقرير كه در شبها تا جار حرم در صحن مطهر منعقد مىداشتم خسته شدم . به علاوه كمال نفسانى در خود نيافتم ، بلكه جز دانستن چند ملفّقاتى كه قابل هزاران نوع اعتراض بود چيزى نداشتم . و همواره از خستگى ملول و در فكر برخورد به كاملى وقت مىگذراندم . و به هركس مىرسيدم با ادب و خضوع تجسّسى مىكردم كه مگر از مقصود حقيقى اطلاعى بگيرم . و در خلال اين احوال به سالكى ژندهپوش برخوردم ، و شبها را در حرم مطهّر
--> ( 1 ) - از بركات ادراك آن محضر جلدين تقريرات نائينى بر مكاسب شيخ انصارى است كه بدين عنوان به طبع رسيده است : « التعليقة على مكاسب المرحوم العلامة الانصارى - قدس سره - من تقريرات بحث المرحوم الاستاد الأعظم الميرزا محمد حسين الغروى النائينى - طاب مضجعه - للحاج الشيخ محمد تقى الآملى عفى عنه » . و همچنين سه جلد كتاب صلوة بدين عنوان : « كتاب الصلاة من تقريرات بحث العلامة الفذ الميرزا محمد حسين النائينى الغروى - قدّس سره - للحاج الشيخ محمد تقى الآملى - عفى عنه » به طبع رسيده است . ( 2 ) - از افادات ادراك آن محضر كتاب ديگرش بدين عنوان است : « كتاب منتهى الوصول الى غوامض كفاية الاصول من افادات سيدنا العلّامة الربانى السيد ابو الحسن الاصفهانى - قدس سره العالى - لمولفه العلامة التقى الحاج الشيخ محمد تقى الآملى الطهرانى دام ظله العالى » كه به طبع رسيده است . و آن جناب را علاوه بر جزوات چندى در توحيد و مسائل اخلاقى ، يكدوره تعليقه بر شرح حكمت منظومه متأله سبزوارى - قدس سرّه - ، و يكدوره شرح بر « العروة الوثقى » آية الله سيد محمد كاظم يزدى - رضوان الله عليه - در دوازده مجلد است كه همگى به طبع رسيدهاند ، و آثار ديگر نيز دارد از قبيل متفرقات در فقه : رهن ، وقف ، وصيت ؛ و رسائلى در رضاع و قاعدة لا ضرر و اصالة الصحة در يد و صحيحة لا تعاد و غيرها .