حسن حسن زاده آملى
484
هزار و يك كلمه (فارسى)
جوارح و دستگاههاى بوالعجب و جهاز كارهاى گوناگون شگفت از ظاهر و باطن كه بايد به دانش آناتومى يعنى به علم شريف تشريح بدانها آگاهى يابيم ، از آن پديد آمدهاند ؟ وانگهى موجود عجيب شده است كه بر زمين و آسمان دست يافته است و هرچيز را مسخّر خود كرده است و اين همه صنايع و ابداعات و اختراعات و اكتشافات برّى و بحرى و فضايى دارد ؟ ! پدر و مادر از كيفيّت خلقت او چه خبر دارند ؟ به همان اندازه كه تشنگى سبب آب جستن است ، و گرسنگى واسطه نان خواستن است ، غريزه جنسى نيز رابطه جفت يافتن است ، أما بعد از خوردن آب و نان و انعقاد نطفه ، پدر و مادر و جز آنها از كيفيت تشكّل يافتن آنها بدين صور حيرت اندر حيرت چه آگاهى و چه دستى دارند ؟ اينجاست كه حقيقت عالم خداوند سبحان جلّت عظمته مىفرمايد هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ فِي الْأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ ( آل عمران ، 7 ) كه « هو » فرمود ، يعنى جاى نحن و انا نيست فقط دست خدا در كار است . بايد موحّد به توحيد صمدى قرآنى شد تا بهتر به سر اين سخن و اشباه و نظائر آن آگاهى يافت و آشنا شد . در دفتر دل چه نيكو گفته آمد و ثبت شد كه : به بسم اللّه الرحمن الرحيم است * كه بينى نطفهاى درّ يتيم است ز سير حبّى ماء حياتى * برويد ز ابتدا شاخ نباتى همى در تحت تدبير خداوند * درآيد صورتى بىمثل و مانند كه در ذات و صفات و در فعالش * به نحو اكمل است عين مثالش تعالى اللّه كه از حمأ مسنون * مثال خويش را آورده بيرون نگر در حبّه نطفه چه خفته است * در اين يك دانه هردانه نهفته است چو تو يك دانه هردانه هستى * ندارد مثل تو يك دانه هستى شود يك نقطه نطفه جهانى * جداگانه زمين و آسمانى نگر در صنع صورت آفرينت * به حسن طلعت و نقش جبينت به ديگر دستگاههاى چنانى * كه دارى از عيانى و نهانى