است و الا آيه‌اى كه متشابه نباشد براى همه خلق حجّت است و قرآن چنان كه در تمام سوره‌ها ديده مىشود خطاب كرده به يا أَيُّهَا النَّاسُ و يا أَهْلَ الْكِتابِ و يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ و امر فرمود تدبّر در قرآن چنان كه مىفرمايد أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها و در احاديث وارد است كه چون روايتى شنيديد عرضه بر كتاب الله كنيد اگر مخالف آن بود نپذيريد يا بر ديوار بزنيد و از اينجا معلوم مىشود كه قرآن براى همه حجت است و همه آن را مىفهمند و شيخ مرتضى انصارى در كتاب رسائل اين مسئله را بتفصيل ثابت كرده و قول اخباريين كه مىگويند ما نبايد رجوع به قرآن كنيم چون آن را نمىفهميم ردّ نموده و ليكن البته بايد شخص علاوه براينكه عالم به معناى لغت و نحو و صرف و آشناى به قضايا و احكام و وقايع اسلام باشد بايد ناسخ و منسوخ و عام و خاص و ساير خصوصيات را بداند تا بتواند از آن كتاب كريم استفاده كند و گرنه بعضى به آيه لا يَطَؤُنَ مَوْطِئاً يَغِيظُ الْكُفَّارَ متمسك شده عمل شنيع را با اطفال كفار تجويز كرده يا به لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا استناد جسته و شراب خوردن را حلال شمرده . فصل 6 در بطون قرآن و تأويل در احاديث وارد شده كه قرآن ظاهرى دارد و باطنى و حدى و مطلعى و در السنه مردم معروف است كه قرآن هفت بطن دارد و حديث معتبرى من به اين مضمون نديده‌ام و نيز وارد شده از حضرت صادق عليه السلام هيچ امرى نيست كه دو نفر در آن اختلاف كنند الا اينكه اصل آن در كتاب الهى هست ولى عقول مردم به آن نمىرسد و نيز وارد شده كه حضرت باقر فرموده هر وقت من براى شما حديثى گفتم از من بپرسيد اين در كجاى قرآن است و در آيه شريفه است كه فيه تبيان كلّ شيء . كلمهء 273 اين كلمه مقاله‌اى بلكه رساله‌اى از معلّم عصر حضرت استاد شعرانى -