حسن حسن زاده آملى
217
هزار و يك كلمه (فارسى)
كلمهء 258 امّت وسط در تحصيل معارف ، حق هر ذى حق را ايفاء مىفرمايند كه هم حواس را شبكه اصطياد مىدانند ، و هم هريك از قواى باطنه را كه هريك را در كارش مىگمارند ، و عقل نظرى را نيز مستنبط مىشناسند ، و بر عقل عملى هم تعطيل روا نمىدارند ، و فوق طور عقل را هم فوق همه مراحل مىبينند ، و انسان را از مرتبه نازلهاش كه بدن اوست تا مقام فوق تجردش يك هويّت وحدانى احدى ممتد مدرك به ادراكات گوناگون مرموز مىيابند ، و برهان قائم برمبناى قويم و منتظم از مقدمات صحيح را در انتاجش عاصم و معصوم مىدانند ، و چنان كه علوم كسبى را ذو مراتب يافتهاند معارف كشفى را نيز ذو درجات شناختهاند كه آخرين مراتب نهائى آن به وحى الهى منتهى مىگردد كه ميزان قسط جميع علوم و افكار و مكاشفات است ، و تمامت درس و بحث و تعليم و تعلّم و فكر و حدّ و رسم و سير و سلوك و برهان و عرفان و غيرها همه را معدّات مىدانند و مفيض على الاطلاق و واهب صور حق سبحانه را كه وَ اللَّهُ مِنْ وَرائِهِمْ مُحِيطٌ . كلمهء 259 در ظهر نسخهاى آمده است : سؤال : چرا اعوذ بالله را بر بسم الله مقدم داشتند ؟ جواب : اعوذ بالله مثل صابونى است كه از آن جامههاى آلوده و چركين را پاك مىسازند ؛ چون بنده عازم تلاوت قرآن شود ، دهان آلوده به نامشروعات باشد ، چون اعوذ بالله گويد دهان و زبان او پاك شوند و شايسته آن گردد كه كلام احدى را بر زبان گذراند . و لكن جناب كلينى در كافى به اسنادش روايت كرده است : عن فرات بن احنف عن ابى جعفر عليه السلام قال سمعته يقول : اول كل كتاب نزل من السماء بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، فاذا قرأت بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ فلا تبال أن لا تستعيذ ، فاذا قرأت بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ سترتك فى ما بين السماء و الأرض