وجودها غاية الكون و الخليقة . و نيز در موضع ديگر گويد : و اعلم ان البارى تعالى وحدانى الذات فى اوّل الاوّلين ، و خليفة اللّه مرآتى الذات فى آخر الآخرين كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ « 1 » فاللّه سبحانه ربّ الارض و السماء و خليفة اللّه مرآة يظهر فيها الاسماء و يرى بها صور جميع الاشياء . و بالجمله اهل تحقيق بر مبناى رصين وحدت شخصى وجود بر اين عقيدت راسخ‌اند كه مراتب تمامى موجودات در قوس نزول از تعينات نفس رحمانى و حقيقت ولايت است ، و در قوس صعود حقيقت انسان كامل داراى جميع مظاهر و جامع جميع مراتب است . پس تمامى حقايق عقلانيه و رقايق برزخيه آنها كه گاهى به عقل و گاهى به شجره و گاهى به كتاب مسطور ، به عبارات و اسامى مختلفه مذكور مىشود تماما نفس حقيقت انسان كامل و از اجزاء ذات او هستند ، و در واقع حقيقت انسان كامل است كه بر حسب هر درجه‌اى از درجات ، تعيّن خاص و اسم مخصوص حاصل نموده و بدين جهت حقيقت انسان كامل را جائز است كه آثار تمامى آن تعينات را به حقيقت خود اسناد دهد چنان كه در خطب منتسبه به حضرت امير المؤمنين و سيد الموحدين آمده است كه : انا آدم الأوّل ، انا نوح الأوّل ، انا آية الجبار ، انا حقيقة الاسرار ، انا صاحب الصور ، انا ذلك النور الذى اقتبس موسى منه الهدى ، انا صاحب نوح و منجيه ، انا صاحب ايوب المبتلى و شافيه ، الى غير ذلك من الاخبار و الآثار . در اين مطلب به فصل هشتم مقدمات علامه قيصرى بر شرح فصوص الحكم

--> ( 1 ) اعراف / 20 .