يعنى اساتيد ما گفته‌اند ، كه ممارست در علم هندسه براى فكر بمثابت صابون براى جامه است كه وى را مىشويد و تميز مىكند . اين مدح و تعريف علم هندسه ، از جهت استوارى براهين و اتقان در انتظام و ترتيب آنست . علوم رياضى ذهن را تعديل مىكنند ، و فكر را از اعوجاج بدر مىآورند و استقامت مىدهند . افسانه و قصه‌هاى هرزه ، و انديشه‌هاى ناپاك و پليد ، و حرفهاى كج و معوّج ، فكر را از استقامت باز مىدارند و انسان را از استنتاج و تحصيل معارف حقه و درست‌انديشى و درست‌بينى دور مىگردانند . حتى مير عماد حسنى در آداب المشق مىگويد : اگر انسانى جان او ناپاك و آلوده باشد و انديشه‌هاى باطل و ناروا داشته باشد ، خط و مشق او صحيح و موزون نخواهد شد ، و خوش و ممتاز نخواهد گرديد و شأن نمىيابد . چنين در خاطر دارم كه صدر المتألهين در تفسير سورهء مبارك « يس » و يا در تفسير سورهء ديگر مىفرمايد ، كه شخصى را مىشناسم كه حدّت ذهنى به سزا داشت ، و از هوش و بينش سرشارى برخوردار بود ، كليات و مرسلات را خيلى خوب ادراك مىكرد ، اما براى او رهزنى پيش آمد كه برگشت و بدين سوى منعطف شد و دل به امور مادّى خوش كرد ، تا آنچنان تعلّقات به ماديات ، هوش و بينائى و صفا و بىرنگى را از او گرفت كه از ادراك معانى و حقائق كليه بازمانده بود و قادر به ادراك آنها نبود . اصلا تعلّق با تعقّل جمع نمىشود . غلام همّت آنم كه زير چرخ كبود * ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است انسان بايد با دو جناح ملكوتى و لاهوتى خود كه دو بال قوهء نظرى و قوهء عملى اويند ، از حضيض ناسوت به اوج عالم قدس پرواز كند ، به قول متأله سبزوارى : يبدو جناحا العقل عن لاهوت * ياوى لأوج القدس من ناسوت