حضرت استاد علّامهء طباطبائى در عرفان عملى سهم بسزائى داشت ، مراقباتش عجيب بود ، بطور دقيق كشيك نفس مىكشيد ، و به شايستگى مواظب احوال و اوقات و اوضاع خود بود . آدم بيدار كشيك نفس مىكشد و پاسبان حرم دل است ، و مراقبت تامّ دارد ، و نقّاد دقيق كارهاى خود است . اين چنين كس واردات و صادراتش را مىپايد ، چانه‌اش را عقل مىگرداند ، كسب و كارش را مواظب است ، كه حرام‌خوار بد گوهر مىشود و هرزه‌خوار هرزه‌گو مىگردد . انسان بيدار آنچه را كه مىخواند و مىشنود و مىگويد متوجه است و مصاحبتهايش را حتى نيّاتش را مىپايد ، و بدانها مراقبت و توجه دارد كه : « إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا ، » « 10 » « . . . وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ » . « 11 » خيالات و مقالات هرزهء ذهن را كج و معوّج مىكنند ، فكر را از استقامت بازمىدارند ، اقوال پليد و نيّات خلاف واقع افكار را آشفته مىكنند ، يكى از رساله‌هاى شيخ رئيس ابو على سينا رسالهء عهد او است ، در آن رساله با خدايش پيمان بسته است ، كه مقالات و رمان‌ها و افسانه‌هاى هرزه نخواند ، كه رمان مسموم و آلوده ، رهزن درست‌انديشى انسان مىگردد ، حتى در خوابهاى انسان اثر مىگذارد ، كه انسان خواب‌هاى آشفته مىبيند . وقتى در محضر مبارك استاد ، جناب علّامهء طباطبائى رضوان اللّه تعالى عليه بودم ، سخنانى از حالات شبش به ميان آورد ، و فرمود : هر وقت در روز مراقبت من قوىتر است ، مشاهداتى كه در شب دارم زلال‌تر و صافىتر و روشنتر است . كسانى كه در سير و سلوك عرفان عملى ، قدم نهاده‌اند شكارهائى دارند ، و به خصوص در توجّهات شبانه مشاهداتى دارند . در آخر وافى جناب فيض قدّس سرّه ، از كافى ثقة الاسلام كلينى

--> ( 10 ) . اسراء / 37 . ( 11 ) . بقره / 286 .