اصل 36 - فكر حركت نفس ناطقه است از مطلب به مبادى و دوباره از مبادى به مطلب . اصل 37 - وعاى علم وعائى است كه به خلاف همه ظرفها هرچه علم در او بيشتر قرار گيرد گنجايش او بيشتر مىگردد و براى تحصيل علوم بالاتر و بيشتر آماده‌تر مىشود . اصل 38 - علم را با وعاى او يك نحو سنخيّت است . اصل 39 - نفس ناطقه و مخرج او از نقص به كمال هردو از موجودات ماوراى طبيعت‌اند . اصل 40 - انسان بهترين طريق ، بلكه تنها طريق براى پىبردن به جهان هستى است . اصل 41 - مادّى قائل به موجودى حقيقى و واقعى به نام ماده است بر خلاف سوفسطائى كه قائل به حقيقتى نبود . اصل 42 - مادّى مادّه را موجودى ازلى و ابدى و وجود آن را واجب بالذات مىداند . اصل 43 - هر صورت معقوله ، فعليت محض و مبرّاى از مادّه و اوصاف و احوال مادّه است . اصل 44 - وعاء تحقق صور معقوله ، موجودى مبرّا از مادّه و اوصاف و احوال مادّه است . اصل 45 - هريك از قوّه خيال و صور خيالى را تجرّد برزخى است . اصل 46 - هريك از نفس ناطقه و مخرج او از نقص به كمال موجودى وراى مادّه‌اند . اصل 47 - هرفرد انسان را يك شخصيت و هويّت است كه جميع قواى او شئون همان هويّت واحده اوست ، و همه آثار وجوديش از آن منبعث مىشود اگرچه