المناسبة لاستعداداتها فى الخارج تسمى مرتبة الربوبية ( فصل اول ص 11 ط 1 ) ، و گرنه در فرق ميان إله و رب بايد همان گفت كه قيصرى در شرح فص نوحى فصوص الحكم گفته است « : الرب فى اى اسم كان و صفة لا يقتضى الا المربوب فهو ثابت فى ربوبيته للعباد ليقضى حوائجهم و يكفى مهماتهم ، و اما الاله فغير مقيد بصفة معينة و اسم مخصوص لانه مشتمل على جميع الصفات و الاسماء » ( ص 148 ط 1 سنگى ) . كيف كان ، لفظ إله به نحو اطلاق بى اعتبار غير نيست . 2 آن كه گفته است « : و ديگر نامهاى بزرگوار » . . . ناظر به اصناف چهارگانه صفات و اسماء است كه شيخ رئيس در فصل نوزدهم نمط هفتم اشارات آورده است ، و خود آن جناب در شرح آن به صورت ضابطه چنين تقرير كرده است : « الصفة اما ان تكون متقررة فى الموصوف غير مقتضية لاضافته الى غيره ، و اما ان تكون مقتضية لاضافته الى غيره و ليست بمتقررة فى ذاته ، و اما ان تكون متقررة و مقتضية للاضافة معا و هى تنقسم الى ما لا يتغير بتغير المضاف اليه ، و الى ما يتغير بتغيره ، فهذه اربعة اصناف » . يعنى صفت يا اضافه محضه است كه متقرر در ذات موصوف نيست و به حسب اضافت به غيرش صورت مى يابد مانند اوليت و آخريت و يمين و يسار بودن ، و يا حقيقيه محضه است كه متقرر در ذات موصوف است بدون اقتضاى اضافت به غيرش مانند حيات و وجوب و قيوميت بنابر يكى از دو معنايش كه مبالغه در قيام بذاته است ، نه معنى دوم كه مقوم لغيره باشد زيرا كه بدين وجه ذو اضافه است ، و يا حقيقيه ذات اضافه است و اين قسم يا به تغير مضاف اليه تغير نمى يابد مانند قدرت ، و يا مى يابد مانند ربوبيت و اراده و علم كه به تغير معلوم متغير مىشود ، بخلاف قدرت كه به تغير مقدور متغير نمى گردد . 3 آن كه گفته است « : و يا به حسب سلب » . . . صفات سلبيه در مقابل وجوديه يعنى ثبوتيه است كه صفات ايجابيه نيز گويند ، به تفصيلى كه در باب دوم گفته آمد . 4 آن كه گفته است « : پس بدين قصد هر لفظ كه لايق جلال و مناسب كمال او باشد » . . . از آن حقيقت كه متن اعيان و مبدء فياض و وجود صمدى و حقيقته الحقائق و صورة الصور است بعضى تعبير به عشق كرده اند و بعضى تعبير به نقطه و برخى به