حسن حسن زاده آملى

73

رساله نور على نور در ذكر و ذاكر و مذكور (فارسى)

و آنكه گفته‌ايم : از جمله در آيات سورهء صافّات تدبّر شود ، غرض ما اين است كه خداوند سبحان در آن فرموده است : سُبْحانَ اللَّهِ عَمّا يَصِفُون . الاَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصين [ 157 ] ( 160 - 161 ) . و به تقرير دلپذير صاحب « تحفة الملكوك في السيّر و السّلوك » : « يعنى ايشان مىتوانند ثناى الهى به آنچه سزاوار بارگاه اوست بجا آورند ، و صفات كبريايى را بشناسند و اين غايت مرتبهء مخلوق است و نهايت منصب ممكن . و تا ينابيع حكمت به امر خداوند بىضنّت از زمين دل ظاهر نشود بنده اين جرعه را نتواند كشيد ، و تا طى مراتب عالم ممكنات را نكند و ديده در مملكت وجوب و لاهوت نگشايد به اين مرتبه نتواند رسيد . آرى تا كشور امكان را در نوردد پا بر بساط عند ربّهم نتواند گذاشت ، و لباس حيات ابديّه نتواند پوشيد و حال آنكه بندگان مخلص را عطاى حيات ابديّه ثابت و در نزد پروردگار خود حاضرند وَ لا تحْسَبَنَّ الَّذِينَ قَتِلُوا في سَبيلِ اللَّهِ أمْواتاً بَلْ أحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُون [ 158 ] و رزق ايشان همان رزق معلوم است كه در حقّ مخلصين فرمود : اولئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ » . [ 159 ] تبصره : به مناسبت بحث در دعاى غير مأثور ، اينك دربارهء حديث من بلغ نيز به اختصار گوييم : اگر دعائى روايت شده است ثوابى كه در آن روايت راجع به آن دعا مذكور است به خوانندهء آن داده مىشود هر چند واقعا از معصوم نباشد چنان كه در روايات فريقين آمده است ، و به همين حكم است اگر طريق روايت دعا ضعيف و اسناد آن سست باشد و آن كه آگاه به ضعف سند است به قصد قربت مطلق دعا را مىخواند نه به قصد ورود و خصوصيّت . در مجلّد اول « بحار الانوار » ( ص 149 ط 1 ) بابى بدين عنوان است : « باب من بلغه ثواب من اللّه على عمل فأتى به » آنگاه مرحوم مجلسى چند روايت از « ثواب الاعمال » صدوق و « محاسن » برقى و « كافى » كلينى در موضوع من بلغه نقل فرموده است از آن جمله اينكه : « سن : أبي ، عن علىّ بن الحكم ، عن هشام بن سالم ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : من بلغه عن النّبىّ صلى اللّه عليه و آله و سلّم شيء من الثّواب فعمله كان أجر ذلك له و ان كان